Πράγα … στη σκιά των χιλίων πύργων

tsexia-praga-xrvmatisti

Τυλιγμένη στην άχλη των μύθων που την περιβάλλουν, στεφανωμένη από τους πύργους της (που κάποιος κάποτε τους μέτρησε και τους έβγαλε χίλιους, χαρίζοντάς της το γνωστό προσωνύμιο), στολισμένη με κάθε αρχιτεκτονική λεπτομέρεια που έχει εμπνευστεί κατά καιρούς η ανθρωπότητα, η Πράγα γοητεύει τα πλήθη των επισκεπτών της από τότε που η Πριγκίπισσα Λίμπουσε της Δυναστείας των Πρέμυσλ ονειρεύτηκε ένα κατώφλι (το όνομα της πόλης στα τσέχικα) από το οποίο θα ξεκινούσε «μια πόλη μεγάλη και τρανή, της οποίας η δόξα και η φήμη θα έφταναν μέχρι τα αστέρια». Αν αναρωτιέστε, αυτό έγινε τον 7ο μ.Χ. αιώνα.Κάθε γειτονιά της Πράγας είναι μια βόλτα στην χιλιόχρονη Ιστορία της, ένα μάθημα αρχιτεκτονικής και μια μικρή ιστορία. Από την μεσαιωνική Παλιά Πόλη, που την λέμε έτσι απλώς για να την ξεχωρίζουμε από την «Νέα Πόλη» που ιδρύθηκε το 1348, μέχρι την βιομηχανική «Λαϊκή δημοκρατία του Ζίζκοβ» με το «δεύτερο ασχημότερο κτίριο του κόσμου» (λεπτομέρειες γι’ αυτό παρακάτω), και το ατμοσφαιρικό Χραντ-τσάνι που περιβάλλει το μεγαλειώδες Κάστρο –το μεγαλύτερο του κόσμου, σύμφωνα με το Βιβλίο Γκίνες, με έκταση ίση με επτά γήπεδα ποδοσφαίρου– δεν υπάρχει γειτονιά χωρίς θρύλους, τετράγωνο χωρίς ατμόσφαιρα, κτίριο χωρίς αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον.

Ο Μεσαίωνας στην Παλιά Πόλη 

Κτισμένη τον 10ο αιώνα γύρω από μια από τις ομορφότερες πλατείες της Ευρώπης, την ομώνυμη «πλατεία της παλιάς πόλης», και πλημμυρισμένη σήμερα από εκατομμύρια τουριστών (πέντε εκατομμύρια τον χρόνο δεν είναι μικρό νούμερο για μια πόλη ενός εκατομμυρίου κατοίκων) η Παλιά Πόλη της Πράγας είναι το κομμάτι που οι περισσότεροι ερωτεύονται πρώτα, και από το οποίο κάποιοι δεν ξεστρατίζουν καν. Γεγονός που είναι κρίμα, γιατί η Πράγα είναι πολλά περισσότερα από το ιστορικό-τουριστικό κέντρο της, αλλά και αναμενόμενο, γιατί το Stare Mesto, όπως ονομάζεται στα τσέχικα, είναι μια ολόκληρη πόλη μέσα στην πόλη.

Ξεκινώντας… από εκεί που ξεκινούν όλοι, την πλατεία της παλιάς πόλης, θα αργήσετε να πάτε οπουδήποτε αλλού –εδώ που τα λέμε, την πρώτη φορά που θα αντικρίσετε το γοτθικό-μπαρόκ-ρομανέσκ-ροκοκό μεγαλείο της, θα αργήσετε και να θυμηθείτε ότι θέλατε να πάτε και οπουδήποτε αλλού. Η δημοφιλέστερη, ίσως, ατραξιόν της πλατείας, είναι το ρολόι του παλιού δημαρχείου. Κατασκευασμένο το 1410, μοναδικό δείγμα αρχιτεκτονικής και τεχνολογίας της εποχής το ρολόι μετράει την ώρα σύμφωνα με το παλιό σύστημα της Βοημίας (24 ώρες, ξεκινώντας από το ηλιοβασίλεμα), το βαβυλωνιακό (12 ώρες που ποικίλλουν ανάλογα με την εποχή του χρόνου) και το σύγχρονο σύστημα, ενώ ακριβώς κάτω το αστρονομικό ρολόι απεικονίζει τους μήνες, τη θέση της σελήνης και των πλανητών.

Κάθε ώρα, πλήθη τουριστών μαζεύονται κάτω από το ρολόι για να παρακολουθήσουν την «παράσταση», που αποτελείται από την παρέλαση των Αποστόλων, ανάμεσα στους τέσσερις φόβους των ανθρώπων του Μεσαίωνα: τον Χάρο που χτυπάει την καμπάνα, κρατώντας μία κλεψύδρα και συμβολίζοντας το πέρασμα του χρόνου, τον Φιλάρεσκο με τον καθρέφτη του, σύμβολο της ματαιοδοξίας, τον Τούρκο, που συμβολίζει το κακό, και τον «Εβραίο» που δεν είναι πια Εβραίος, με το σακούλι του γεμάτο με χρυσάφι –μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο η φιγούρα αλλάχθηκε για ευνόητους λόγους, και τώρα ο Εβραίος λέγεται απλώς Φιλάργυρος.

Στην απέναντι ακριβώς πλευρά της πλατείας, υψώνονται προς τον ουρανό οι δύο ωραιότεροι πύργοι της Πράγας, οι γοτθικοί πύργοι της Παναγίας της Tyn, στα σχέδια των οποίων βασίστηκαν οι πύργοι του παλατιού της Ωραίας Κοιμωμένης στην Disneyland. Την γωνία ανάμεσα στο βαρύ πυροβολικό των δύο αξιοθέατων καταλαμβάνει η υπέροχα μπαρόκ εκκλησία του Αγίου Νικολάου –μην την μπερδέψετε με την άλλη, περισσότερο υπέροχη κι ακόμα πιο μπαρόκ, εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο Mala Strana. Ανάμεσά τους παρεμβάλλεται ένα κολλάζ από γοτθικά, μπαρόκ και ροκοκό κτίρια. Στη μέση όλων αυτών στέκεται το γιγάντιο άγαλμα του Jan Hus, που τα έβαλε με το Βατικανό θέλοντας να μεταρρυθμίσει την αγία ρωμαϊκή εκκλησία πολύ πριν τον Μαρτίνο Λούθηρο, και κάηκε στην πυρά στις 6 Ιουλίου του 1415, πυροδοτώντας έναν εμφύλιο πόλεμο.

Οι θρύλοι στην Εβραϊκή Συνοικία 

Από την πλατεία ξεκινά ένας λαβύρινθος από πλακόστρωτα δρομάκια, που οδηγούν από την μία πλευρά στην Νέα Πόλη (κτισμένη τον 14ο αιώνα, υπενθυμίζουμε, μην περιμένετε να δείτε πολυκατοικίες) και από την άλλη στην Εβραϊκή Συνοικία –ή ό,τι απέμεινε από αυτήν, μετά την επέλαση των Ναζί– που λέγεται Γιόζεφοβ. Εδώ οδηγεί ένας από τους ωραιότερους (και ακριβότερους) δρόμους της παλιάς πόλης, η Parzizska, με τις μπουτίκ σχεδιαστών που περιλαμβάνουν ονόματα όπως αυτά των Dior, Prada, Dolce & Gabbana και πάει λέγοντας. Τα πίσω δρομάκια του Γιόζεφοβ, στενά και σκοτεινά, έρχονται σε πλήρη αντίθεση με την κεντρική λεωφόρο της γειτονιάς τους.

Στην εν μέρει μυστηριακή-εν μέρει τρομακτική γειτονιά που στοίχειωνε τους εφιάλτες του Κάφκα είναι επισκέψιμες (έναντι σεβαστού ποσού, που αγγίζει τα 19€) έξι συναγωγές, το παλιό δημαρχείο, το ρολόι του οποίου γυρίζει αντίθετα με την φορά του ρολογιού κατά το εβραϊκό σύστημα, και το εβραϊκό νεκροταφείο στο οποίο είναι θαμμένος μεταξύ άλλων, ο Ραβίνος Loew, ο δημιουργός και ιδιοκτήτης του θρυλικού Γκόλεμ, που ενέπνευσε στον Τόλκιν το γνωστό πλασματάκι με το παρόμοιο όνομα.

Βόλτες σε μια όχι-και-τόσο-Νέα Πόλη 

Περνώντας κάτω από τον κατάμαυρο, γοτθικό Πύργο της Πυρίτιδας, την μοναδική από τις δεκατρείς μεσαιωνικές πύλες της παλιάς πόλης που στέκεται ακόμη, βγαίνετε… σε άλλη εποχή. Αν δεν το προσέξετε από τα δρομάκια που φαρδαίνουν, και τα χρώματα των κτιρίων που ζωηρεύουν, θα σας το επισημάνει η θέα του φαντασμαγορικά art-nouveau Δημαρχείου. Κτισμένο από το 1906 έως το 1912, και σχεδιασμένο από είκοσι καλλιτέχνες-σταρ της εποχής, μεταξύ των οποίων και ο Alfons Mucha, το Δημαρχείο είναι για πολλούς το ωραιότερο κτίριο της Πράγας. Η καφετέρια που λειτουργεί στο ισόγειο, με τους τεράστιους πολυελαίους και τις μεγάλες τζαμαρίες που επιτρέπουν το χάζι στους γύρω δρόμους, έχει λίγη από την ατμόσφαιρα των αρχών του 20ου αιώνα, με τις τιμές όμως του 21ου.

Ακολουθώντας την πεζοδρομημένη Na Prikope, που σημαίνει «επάνω στην τάφρο» και βρίσκεται όντως επάνω στην τάφρο των μεσαιωνικών τειχών, και προσπαθώντας μάταια να τραβήξετε το βλέμμα από το ένα εντυπωσιακό κτίριο που διαδέχεται το άλλο, καταλήγετε στο νότιο τμήμα της Πλατείας Wenceslas. Αν το όνομα σας θυμίζει κάτι, είναι ο “Good King Wenceslas” από τα ομώνυμα βρετανικά χριστουγεννιάτικα κάλαντα, ο οποίος θα προλάβαινε να γίνει και στην πραγματικότητα βασιλιάς αν δεν τον μαχαίρωνε στην πλάτη ο αδερφός του, έγινε όμως αργότερα άγιος και προστάτης της Βοημίας. Η μήκους ενός χιλιομέτρου πλατεία-που-δεν-είναι-ακριβώς-πλατεία ήταν κατά τον Μεσαίωνα η αγορά των αλόγων, και περιστοιχίζεται σήμερα από μερικά από τα ωραιότερα art nouveau κτίρια της πόλης.

Στην κορυφή της πλατείας, ένα γιγάντιο άγαλμα του Wenceslas (Vaclav στα τσέχικα) επάνω στο άλογό του στέκεται μπροστά από το Εθνικό Μουσείο. Αγαπημένη λεπτομέρεια: στη στοά Lucerna, περίπου στη μέση της πλατείας, ένας άλλος Vaclav, ο Havel, ιππεύει το ίδιο άλογο, μόνο που αυτή τη φορά είναι αναποδογυρισμένο –και πεθαμένο. Με αυτό το γιγάντιο γλυπτό, που κρέμεται από το ταβάνι της στοάς, το τρομερό παιδί της τσέχικης σύγχρονης τέχνης, David Cerny, θέλησε να αντιπαραβάλει τους δύο αρχηγούς του κράτους, και τις δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους: Όταν ο Havel ανήγγειλε το τέλος του κομμουνισμού, από το μπαλκόνι του παρακείμενου κτιρίου, στις 24 Νοεμβρίου του 1989, το άλογο ήταν ψόφιο. Για τους λάτρεις της Ιστορίας, το εν λόγω μπαλκόνι βρίσκεται στο νούμερο 36 της πλατείας, στο κτίριο που τώρα στεγάζει ένα Marks & Spencer.

Η Αναγέννηση στο Mala Strana 

Ας μας συγχωρεθεί η μεροληψία, αλλά η ομορφότερη γειτονιά της Πράγας απλώνεται στη δυτική όχθη του ποταμού Vltava, ακριβώς απέναντι από την Παλιά Πόλη. Το πολύχρωμο, μπαρόκ Mala Strana (που σημαίνει Μικρή Συνοικία στα τσέχικα) απλώνεται στην πλαγιά και τους πρόποδες του λόφου του κάστρου. Οι κόκκινες κεραμιδοσκεπές του, οι φορτωμένες διακοσμητικές λεπτομέρειες και περίτεχνα οικόσημα προσόψεις του, οι γραφικές πλατείες, οι καταπράσινοι κήποι του, επισκέψιμοι πίσω από τα παχιά τείχη που τους κρύβουν, και τα λιθόστρωτα καλντερίμια του κατηφορίζουν μέχρι την όχθη του ποταμού, για να συναντήσουν το πιο πολυφωτογραφημένο ορόσημο της πόλης, την περίφημη Γέφυρα του Καρόλου.

Η πεντακοσίων μέτρων πεζογέφυρα είναι «κορνιζαρισμένη» δεξιά κι αριστερά από τριάντα σκουρόχρωμα αγάλματα, κατασκευασμένα στην πλειοψηφία τους τον 18ο αιώνα. Από νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδυ, η γέφυρα είναι πλημμυρισμένη από τουρίστες, πλανόδιους μουσικούς, ζωγράφους και μικροπωλητές. Η διάσχισή της, ή απλώς η θέα της απόκοσμης ερημιάς της ένα ξημέρωμα με ομίχλη είναι εμπειρία από μόνη της. Η θέα στο φωτισμένο κάστρο καθώς περπατάς βράδυ από την Παλιά Πόλη προς το Mala Strana είναι από εκείνες τις εικόνες της Πράγας που σε συντροφεύουν για καιρό –ή που ονειρεύεσαι αργότερα, αν τύχει και σε «πιάσουν τα μάγια» της πόλης, όπως τα αποκαλούν οι κάτοικοί της.

Τρεις στάσεις που επιβάλλεται να κάνετε στο Mala Strana είναι: Η μεγαλειώδης, μπαρόκ εκκλησία του Αγίου Νικολάου, κτισμένη το 1755, με την μεγαλύτερη τοιχογραφία της Ευρώπης (ζωγραφισμένη στο ταβάνι με τρόπο που ξεγελά το μάτι ώστε να φαίνεται σαν φυσική συνέχεια της αρχιτεκτονικής). Η Nerudova, ίσως ο ωραιότερος δρόμος του Mala Strana, με τις αναγεννησιακές και τις μπαρόκ προσόψεις των κτιρίων της –σε ένα από τα οποία έζησε και ο Τσέχος ποιητής Jan Neruda, που της έδωσε το όνομά της. Και το καταπράσινο νησάκι Kampa, στον ποταμό Vltava, που ενδείκνυται για καφεδάκι ή πικνίκ στο γρασίδι, αν είστε αρκετά τυχεροί ώστε να πετύχετε λιακάδα.

Μικρή φυσιολατρική παρένθεση 
Μιλώντας για πικνίκ, οι επτά καταπράσινοι λόφοι της Πράγας είναι ένα από τα πράγματα για τα οποία υπερηφανεύονται οι κάτοικοί της. Τρεις από τους ωραιότερους είναι η Letna, με τον γιγάντιο μετρονόμο που αντικατέστησε το μεγαλύτερο στον κόσμο άγαλμα του Στάλιν σε έναν εύγλωττο συμβολισμό, ο Petrin, με το μάλλον κακό αντίγραφο του Πύργου του Άιφελ και τον εντυπωσιακό λαβύρινθο με τους καθρέφτες, και ο λόφος του Zizkov, με το γιγάντιο άγαλμα του Χουσίτη επαναστάτη και οπλαρχηγού Jan Zizka επάνω στο άλογό του. Περιττό να αναφέρουμε ότι η θέα στην πόλη και από τους τρεις κόβει την ανάσα.

Στις όχθες… δύο κάστρων 

Επάνω από το Mala Strana υψώνεται αυτό που το βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες έχρισε το μεγαλύτερο κάστρο του κόσμου. Η έδρα της τσέχικης κυβέρνησης, και του βασιλείου της Βοημίας πιο πριν, το κάστρο των Αψβούργων και η επίσημη κατοικία του αρχηγού του κράτους, χρονολογείται από τον 9ο αιώνα –αν και τέσσερις διαφορετικές ανακαινίσεις, από τον 12ο έως τον 18ο παρενέβησαν στην εικόνα του, προσθέτοντας τα πολλά διαφορετικά αρχιτεκτονικά στυλ που συνθέτουν το σημερινό, εντυπωσιακό αποτέλεσμα.

Η είσοδος στις αυλές του κάστρου είναι δωρεάν όλη την ημέρα, μέχρι και τα Μεσάνυχτα. Εισιτήριο θα χρειαστείτε για να επισκεφθείτε το εσωτερικό των κτιρίων που είναι επισκέψιμα –υπολογίστε από δύο ώρες για να δείτε τα βασικά, μέχρι μια ολόκληρη μέρα για να τα δείτε όλα. Αν ρωτάτε τη γνώμη μας, τα μόνα επισκέψιμα μέρη του κάστρου που είναι όντως ενδιαφέροντα εκ των έσω είναι το σοκάκι των αλχημιστών, με τις αναπαραστάσεις των σπιτιών όπου έμεναν οι «μάγοι» του κάστρου και ο γιγάντιος, γοτθικός καθεδρικός του Αγίου Βίτου, που στεγάζει, μεταξύ άλλων, τον larger-than-life μπαρόκ τάφο του Αγίου Ιωάννη του Nepomuk (το άγαλμα του οποίου στη Γέφυρα του Καρόλου θα σας πουν όλοι οι ταξιδιωτικοί οδηγοί ότι πραγματοποιεί ευχές αν το αγγίξετε) κατασκευασμένο, ούτε λίγο ούτε πολύ, από δύο τόνους καθαρό ασήμι. Και τα δύο περιλαμβάνονται στο φθηνότερο εκ των δύο εισιτηρίων, των 10€ –το ακριβότερο εισιτήριο περιλαμβάνει περισσότερα κτίρια και κοστίζει 14€.

Στην απέναντι όχθη του ποταμού, αρκετά νοτιότερα, βρίσκεται το άλλο κάστρο της Πράγας, το Vysehrad, από το κατώφλι του οποίου σύμφωνα με τον θρύλο ξεκίνησε να χτίζεται η Πράγα. Το κάστρο της πριγκίπισσας Λίμπουσε χρονολογείται από τον 9ο μ.Χ. αιώνα. Σήμερα μέσα από το τείχη του βρίσκονται μεταξύ άλλων το παλαιότερο κτίριο της Πράγας, η Ροτόντα του Αγίου Μαρτίνου, το κελάρι που φιλοξενεί ένα μικρό μουσείο αρχαιολογικών ευρημάτων που διηγούνται την ιστορία του κάστρου, η γοτθική εκκλησία των αγίων Πέτρου και Παύλου, και ένα καταπράσινο παρκάκι που απολαμβάνει πανοραμική θέα στο ποτάμι.

– See more at: http://like.philenews.com/el-gr/taxidi/1637/7425/praga-sti-skia-chilion-pyrgon#sthash.UFxenkPS.dpuf

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s