Ο καραβογράφος Αριστείδης Γλύκας

Αξιόλογους μάρτυρες της ιστορίας της ναυτιλίας μας αποτελούν οι πίνακες λαϊκών ζωγράφων, οι περισσότεροι από τους οποίους δεν είχαν σπουδάσει ζωγραφική. Οι καραβογράφοι αυτοί κατάγονταν συνήθως από ναυτικές περιοχές και ήταν και οι ίδιοι ναυτικοί.

Έτσι γνώριζαν τον εξοπλισμό των πλοίων, τις ιδιομορφίες τους και τις λεπτομέρειες της αρματωσιάς τους. Η ακμή τους συμπίπτει με το τέλος των ιστιοφόρων και την αρχή των ατμοπλοίων.

Ανεκτίμητες καραβογραφίες του Ναυτικού Μουσείου Χίου που φιλοτέχνησαν οι λαϊκοί ζωγράφοι Αριστείδης Γλύκας, Χριστόφορος Κυκλαδίτης και άλλοι καραβογράφοι κυκλοφόρησαν σε κάρτες και αφίσες από τις εκδόσεις «Αιγέας».

Μια πολύ ενδιαφέρουσα σειρά καρτών και αφισών κυκλοφόρησαν πρόσφατα οι Εκδόσεις «Αιγέας», που έχουν έδρα τη Χίο.

Η έκδοση πραγματοποιήθηκε με τη συμβολή της Πνευματικής Εκπολιτιστικής Κοινωνικής Ένωσης Βροντάδου, η οποία παραχώρησε έργα από τη συλλογή της που βρίσκεται στο Ναυτικό Μουσείο Χίου.

Πρόκειται για καράβια που φιλοτέχνησαν οι λαϊκοί ζωγράφοι του Βροντάδου Αριστείδης Γλύκας και Χριστόφορος Κυκλαδίτης, όπως και άλλοι, και ανήκαν σε Χιώτες πλοιοκτήτες.

Ο Αριστείδης Κ. Γλύκας ή Μαλαγκρίτσης γεννήθηκε στον Πάτο του Βροντάδου Χίου το 1870 και πέθανε στον Πειραιά το 1940. Αυτοδίδακτος λαϊκός ζωγράφος, ζήτημα αν είχε τελειώσει την Τρίτη Δημοτικού, έγινε ναυτικός και ξεμπάρκαρε οριστικά το 1907 σε ηλικία 37 ετών, επιλέγοντας να ασχοληθεί συστηματικά με τη ζωγραφική καραβιών, ιστιοφόρων και ατμοπλοίων.

Περιστασιακά όμως ασχολήθηκε και με τοπία, όπως η Αγιά Σοφιά στην Κωνσταντινούπολη που την είχε δει μόνο σε φωτογραφία, αλλά και με ιστορικά θέματα, όπως η απελευθέρωση της Χίου από τους Τούρκους, στις 11 Νοεμβρίου του 1912, με τον ελληνικό στόλο στο λιμάνι.

Έγινε γρήγορα γνωστός και άρχισε να δέχεται παραγγελίες όχι μόνο από τη Χίο, αλλά από πολλά μέρη της Ελλάδας. Στο Βροντάδο έμεινε ο Γλύκας μέχρι το 1916. Μετά εγκαταστάθηκε μόνιμα στον Πειραιά και κατοικούσε στην οδό Μπότσαρη – ο πίνακάς του που σώζεται στο Γ’ Δημοτικό Σχολείου Βροντάδου παριστάνει τον ήρωα της επανάστασης Μάρκο Μπότσαρη.

Σύχναζε στα «Χιώτικα», στο καφενείο του Στ. Μηνά, και εκεί δεχόταν παραγγελίες για τα έργα του.

Έχει κερδίσει τον τίτλο του αξιολογότερου και παραγωγικότερου Έλληνα καραβογράφου, αλλά δυστυχώς δεν σώθηκαν τα τετράδια με τα πρόχειρα σχεδιαγράμματα των πλοίων. Τα περισσότερα έργα του είναι υδατογραφίες, χρησιμοποιούσε υδροχρώματα που τα ανακάτευε με αραιή ψαρόκολλα, με φωτεινά χρώματα, αρμονικούς συνδυασμούς, καθαρό σχέδιο και έμφαση στις λεπτομέρειες.

Ζωγράφιζε πάνω σε χαρτόνι κάνοντας το σχέδιο με μολύβι και τόνιζε τις γραμμές με σινική μελάνη.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του χρησιμοποιούσε και ελαιοχρώματα. Στο κάτω μέρος έγραφε το όνομα του πλοιοκτήτη ή του καπετάνιου του, τον τύπο του πλοίου καθώς και κάποιο περιστατικό, αν υπήρχε συνδεδεμένο με την ιστορία του. Πρόσθετε ακόμη την υπογραφή του, κάτω δεξιά, και τη χρονολογία.

Συχνά του παράγγελναν περισσότερα από ένα αντίτυπα. Λίγοι από τους σύγχρονούς του τον καταλάβαιναν και αναγνώριζαν το ταλέντο του. Ήταν παρεξηγημένος, καθώς πίστευαν πως ήταν «ακαμάτης» και γι’ αυτό ασχολούνταν με τη ζωγραφική. Γύρω στο 1928 πουλούσε κάθε έργο του προς 25 δραχμές – εκείνη την εποχή η λίρα της Αγγλίας είχε 20 δραχμές- και αργότερα, γύρω στα 1938, προς 100 δραχμές.

Έφυγε από τη ζωή στις 6 Απριλίου 1940. Για το έργο του έγραψε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Στέργιος Φασουλάκης («Ο εκ Βροντάδου πλοιογράφος Αριστείδης Γλύκας», Αθήνα 1968), ο οποίος το έκανε ευρύτερα γνωστό δίνοντας του τη θέση που του αρμόζει.

Ο καθηγητής τονίζει ότι ο Γλύκας δεν ήταν naif, αν και δεν ήταν σπουδασμένος, αλλά με το χάρισμα της παρατήρησης και το ταλέντο έκφρασης αποτύπωνε το πορτρέτο του πλοίου.

Έργα του βρίσκονται σήμερα στα Ναυτικά Μουσεία Αίγινας, Γαλαξιδίου, Κεφαλλονιάς, Μήλου, Οινουσσών, Πειραιά, Σαλαμίνας, Χανίων, στο Λαογραφικό Μουσείο Οίας (Σαντορίνη), στο Πολιτιστικό Κέντρο Βροντάδων Χίου και φυσικά σε πολλές ιδιωτικές συλλογές.

Η σειρά των Εκδόσεων «Αιγέας» περιλαμβάνει: 23 έργα σε αφίσες διαστάσεων 35 Χ 50 εκατοστά, οι οποίες διατίθενται και μεμονωμένα, με κόστος 15 ευρώ η μία.

Επίσης, 23 έργα σε κάρτες διαστάσεων 13 Χ 19 εκατοστά που διατίθενται είτε μεμονωμένες προς 1 ευρώ η μια, είτε σε κουτί προς 12 ευρώ. Και τέλος 16 έργα σε αφισέτες διαστάσεων 25 Χ 35, προς 30 ευρώ, που διατίθενται σε φάκελο με πλήρη στοιχεία για το κάθε έργο στην Ελληνική γλώσσα και την Αγγλική.

Η κεντρική διάθεση πραγματοποιείται από τις Εκδόσεις Αιγέας, Απλωταριάς 42-44, 82100 Χίος. Τηλ. 22710 21550 και 22710 41396, fax: 22710 40480, e-mail: papyros@chiospapyros.gr

http://www.politis-chios.gr/2005/09032005/09032005,4706.html

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s