Το ποντιακό ταφικό έθιμο της Κυριακής του Θωμά

Το ταφικό έθιμο της Κυριακής του Θωμά με τις αρχαιοελληνικές ρίζες είναι συνδεδεμένο άρρηκτα με την ποντιακή παράδοση, την οποία έφεραν οι Πόντιοι στις νέες πατρίδες όπου μετοίκησαν.

This slideshow requires JavaScript.

Σύμφωνα με τα έθιμα αυτά, την Κυριακή του Θωμά συγγενείς και φίλοι των νεκρών πήγαιναν στα μνήματα να συναντήσουν τους εκλιπόντες. Κατά την παράδοση οι ψυχές των νεκρών την ημέρα της Ανάστασης ανεβαίναν από τον Άδη και παράμεναν στη γη έως και την ημέρα του Αγίου Πνεύματος. Την ημέρα αυτή τα μνήματα έλαμπαν από πάστρα, καθώς οι Πόντιες νοικοκυρές τα είχαν περιποιηθεί σχολαστικά τις προηγούμενες ημέρες.

Έστρωναν τραπεζομάντιλα πάνω στα μνήματα και με πολλά ποντιακά εδέσματα και γευμάτιζαν συντροφιά με τη θύμηση των νεκρών τους.

Την Κυριακή του Θωμά τα νεκροταφεία γέμιζαν με κόσμο, και αφού τελούνταν τρισάγια στη μνήμη των εκλιπόντων, στη συνέχεια άπλωναν τραπεζομάντιλα πάνω στους τάφους με ποικίλα ποντιακά εδέσματα και σε πολλές περιπτώσεις δεν έλειπε και η ποντιακή λύρα. Θυμόντουσαν καταστάσεις και πράγματα που είχαν ζήσει με τον νεκρό σε μια ύστατη προσπάθειά τους να τον «ξαναζωντανέψουν» και να ξαναζήσουν στιγμές με τα αγαπημένα τους πρόσωπα που δεν ήταν πια στη ζωή.

Τα ταφικά αυτά έθιμα ήταν πολύ διαδεδομένα στην ευρύτερη περιοχή της Τραπεζούντας, όπου μεγάλη σημασία δίνονταν στην υστεροφημία του νεκρού. Πέρα από την τέλεση των ορθόδοξων μνημοσύνων και την περιποίηση των μνημάτων, οι συγγενείς του νεκρού φρόντιζαν να τακτοποιούν και την όποια οικονομική ή ηθική υποχρέωση είχε αφήσει μισοτελειωμένη.

Μετά τον ξεριζωμό και την εγκατάσταση στην Ελλάδα τα έθιμα αυτά εγκαταλείφθηκαν. Ήταν οι Πόντιοι της πρώην Σοβιετικής Ένωσης που τα επανέφεραν. Σήμερα τα συναντάμε στην Κομοτηνή, τη Ροδόπη, και σε γειτονιές της Αττικής όπου κυριαρχεί το ποντιακό στοιχείο.

http://www.pontos-news.gr/

4 comments on “Το ποντιακό ταφικό έθιμο της Κυριακής του Θωμά

  1. Τον έχω ζήσει έτσι τον Επιταφιο Εφη μου και είναι πολυ διαφορετικός, πιο αληθινός, πιο βουβός, πιο συγκινητικος…ο πιο κοντινός ανθρωπος που έχω χάσει είναι για μένα η γιαγιά που με μεγάλωσε ομως σαν μάνα ουσιαστικά, και που σαν έφυγε πριν μερικά χρονια ένιωσα να ακρωτηριαζεται η ψυχη μου, να μου κοπεί ένα χέρι ή ένα πόδι, ένα περίεργο συναίσθημα που δεν είχα ξανά πνιώσει, κ ας ήμουν εκει δίπλα της τα δύσκολα χρονια του αργοσβησίματοε κι ας το περίμενα…Λυπάμαι απο καρδιάς για τη δική σου απώλεια…τα συναισθήματα που νίωθεις να μην τα κρατάς μέσα σου, να τα εξωτερικευεις…Εμένα με βοήθησε πολυ το γράψιμο (πολλα διηγήματά μου εμπεριέχουν κάτι απο αυτο το θέμα, αλλα τα πιο προσωπικά δεν τα εχω ανεβαλσει στο ιστολολγιο) επιλσης με βοήθησε το ίδιο το μπλογκινγκ, ακόμα και ένα παραμύθι της Λιλης Λαμπρελη (θα το βρεις στο σπιτικό μου). Σου εύχομαι καλη δύναμη με ο,τι καταπιάνεσαι και να κρατήσεις κ σύ, παρα τα κοντρα δεδομένα γύρω μας αυτο για το οποίο μιλάς στην έτερη αναλρτησή σου, την ΑΝΘΡΩΠΙΑ!σε φιλω! 🙂

    Liked by 1 person

    • Kατερίνα μετά από έξι χρόνια αναρτήσεων είναι η πρώτη φορά που κάποιος πραγματικά διαβάζει …. σχολιάζει…. συμπάσχει στον πόνο ή τη χαρά των αναρτήσεών μου….

      Μπορώ να καταλάβω τον πόνο της απώλειας …. δεν μπορώ να τον ξεπεράσω…

      Μπορώ ακόμα να στέκομαι όρθια παρά τα “σκληρά χτυπήματα” της μοίρας μου…..

      Μπορώ και συνεχίζω να ονειρεύομαι …. να μαγεύομαι από κάθε τι όμορφο…. και να το απομονώνω για να κρατιέμαι στο δικό μου “αμόλυντο” κόσμο…..

      ΤΙΠΟΤΑ ΑΛΛΟ ΔΕΝ ΚΡΑΤΗΣΑ ΠΙΟ ΚΑΛΑ ΦΥΛΑΓΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΑ … παρά το γεγονός ότι η πλειοψηφία τη θεωρεί ΒΛΑΚΕΙΑ!!!

      Να’ σαι καλά χαίρομαι που βρεθήκαμε!!!!

      Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s