Τα ψάρια “μιλούν” …. οι στρατοί “σιωπούν”

Η επιστημονική ανάγκη να ακούσει κανείς τις ωκεάνιες κουβέντες γεννήθηκε μαζί με τα υποβρύχια τα οποία πρωτοχρησιμοποιήθηκαν για στρατιωτικούς σκοπούς κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η δυνατότητα των υποβρυχίων να κινούνται υποθαλασσίως και να εμφανίζονται στον κατάλληλο τόπο και χρόνο για να πλήξουν καίριους στόχους του εχθρού προσέδιδε τεράστιο πλεονέκτημα στις χώρες που τα διέθεταν.

Ταυτόχρονα όμως γέννησε και την ανάγκη να μπορεί κανείς να ανιχνεύει την παρουσία τους για αμυντικούς λόγους. Για να επιτευχθεί αυτό, θα έπρεπε ο ήχος που παράγεται από την υποθαλάσσια μετακίνησή τους να αναγνωρίζεται πέραν πάσης αμφιβολίας.

‘Ετσι, μετά το πέρας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό ζήτησε από μια ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου του Rhode Island να διερευνήσει τις βιολογικές πηγές ήχων στον Ατλαντικό ωκεανό.

Η δρ Marie Fish και ο δρ William Mowbray πιθανότατα ανέμεναν η εργασία τους να ολοκληρωνόταν με την καταγραφή των ήχων των κητωδών, όπως οι φάλαινες.

Προς μεγάλη τους έκπληξη όμως ανακάλυψαν ότι δεν ήταν μόνο τα θηλαστικά που επικοινωνούσαν με φωνές: κατά τη διάρκεια της πολυετούς εργασίας τους κατέγραψαν τους ξεχωριστούς ήχους που παρήγαγαν περισσότερα από 200 είδη ψαριών του Ατλαντικού.

Αλλά τα αποτελέσματα των ερευνών τους κρατήθηκαν μυστικά για λόγους εθνικής ασφάλειας!

Μόλις τη δεκαετία του 1960 τα δεδομένα των ερευνών τους είδαν το φως της δημοσιότητας, ενώ στη δεκαετία του ’70 οι Fish και Mowbray συνέγραψαν ένα βιβλίο στο οποίο συγκέντρωσαν τόσο τα δικά τους όσο και ευρήματα συναδέλφων τους απ’ όλον τον κόσμο.

Και αν αναρωτιέστε τι μπορεί να λένε τα ψάρια μεταξύ τους, ο δρ Παρμεντιέ είναι έτοιμος να μεταφράσει: «Τα ψάρια χρησιμοποιούν τους ήχους που παράγουν για πολλούς λόγους. Για εκείνα που ζουν σε βάθη όπου δεν φθάνει το φως του ήλιου, οι φωνές τους είναι το μέσο για να δηλώσουν την παρουσία τους και να ενωθούν με το κοπάδι τους.

Εκτός από την παρουσία αυτή καθαυτή, η φωνή είναι επίσης δηλωτική του φύλου και του μεγέθους αυτού που την εκπέμπει, πράγμα πολύ σημαντικό για τον καθορισμό της ιεραρχίας στην ομάδα. Παραδείγματος χάριν, σε μια κοινωνία από ψάρια-κλόουν μόνο ένα ζευγάρι έχει δικαίωμα αναπαραγωγής και το κυρίαρχο αρσενικό καθορίζεται από το μέγεθος το οποίο φανερώνεται από την μπάσα φωνή τους».

Επίσης, όπως μας πληροφόρησε ο βέλγος ερευνητής, τα ψάρια χρησιμοποιούν τη φωνή τους για τους λόγους που τη χρησιμοποιούν όλα τα υπόλοιπα ζώα: για να τρομάξουν εισβολείς και να προστατεύσουν την περιοχή τους, για να ενημερώσουν τους γείτονές τους για έναν πιθανό κίνδυνο, για να τραβήξουν την προσοχή του θηλυκού και να το διεγείρουν σεξουαλικά.

Και φυσικά, όπως κάθε γλώσσα, έτσι και αυτή των ψαριών έχει διαλέκτους: το ίδιο είδος ψαριού μεταβάλλει τις φωνές που εκπέμπει με βάση τη γεωγραφική περιοχή στην οποία διαβιοί!

Επίσης, είδη ψαριών που ανήκουν στην ίδια οικογένεια μπορεί να έχουν πανομοιότυπη εξωτερική εμφάνιση αλλά να διαθέτουν εντελώς διαφορετική ηχητική υπογραφή.

Οι στρατιωτικοί ήταν οι πρώτοι που διεπίστωσαν στην πράξη τις φωνητικές δυνατότητες των ψαριών, και μάλιστα με τρόπους που κόστισαν ακριβά. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου το Αμερικανικό Ναυτικό είχε τοποθετήσει ακουστικές νάρκες σε συγκεκριμένα «ευαίσθητα» σημεία κατά μήκος των ανατολικών ακτών των ΗΠΑ.

Πρόκειται για νάρκες εξοπλισμένες με ένα υδρόφωνο (που επιτρέπει την καταγραφή των θορύβων σε μια δεδομένη ακτίνα γύρω τους) και προγραμματισμένες να εκραγούν όταν οι θόρυβοι που συλλαμβάνουν αγγίξουν μια δεδομένη ένταση. Θεωρητικά, οι ακουστικές νάρκες έχουν σχεδιαστεί να εκρήγνυνται όταν «αντιληφθούν» ότι πλησιάζει εχθρικό πλοίο.

‘Οπως όμως διεπίστωσαν οι Αμερικανοί ναύτες, καμιά φορά ο σχεδιασμός αποτυγχάνει: ξυπνώντας μέσα στη νύχτα από τον θόρυβο των ναρκών που είχαν αρχίσει να εκρήγνυνται η μία μετά την άλλη, οι ναύτες μάταια έψαχναν να διακρίνουν τα συντρίμμια των εχθρικών σκαφών.

Αντιθέτως, αυτό που εύκολα μπορούσαν να δουν ήταν τα πλήθη των νεκρών ψαριών που επέπλεαν.

Επρόκειτο για γκρανιούς (Argyrosomus regius), ψάρια των οποίων το μήκος μπορεί να φθάσει τα 2 μέτρα και το βάρος τα 100 κιλά.
Ωστόσο δεν ήταν το μέγεθος των ψαριών που προκάλεσε τις εκρήξεις, αλλά το «τραγούδι» τους.

Με δεδομένο ότι την εποχή εκείνη οι ερευνητές δεν είχαν ακούσει παρά μόνο το τραγούδι των φαλαινών, χρειάστηκαν δεκαετίες για να λυθεί το μυστήριο.

Αλλά και οι Σουηδοί στρατιωτικοί είχαν αντίστοιχες εμπειρίες.

Για δύο ολόκληρα χρόνια οι σουηδικές ναυτικές δυνάμεις που περιπολούσαν στη Βαλτική θάλασσα ήταν πεπεισμένες ότι στην περιοχή κινούνταν ένας νέος τύπος υποβρυχίου, πιθανότατα του Κόκκινου Στρατού.

Μετά τη μάταιη διετή αναζήτηση του υποβρυχίου, οι Σουηδοί διεπίστωσαν ότι οι περίεργες φωνές που συνελάμβαναν δεν ήταν παρά φλύαρα κοπάδια από ρέγγες!

περισσότερα http://osadenprolabame.blogspot.gr/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s