«Δαντελένια» ξύλινη αρχιτεκτονική της Σιβηρίας

tomsk468

Το σπίτι με τα φλεγόμενα πουλιά. Πηγή: Alamy/Legion-Media

Αν θέλει κανείς να δει τα αριστουργήματα της ξύλινης αρχιτεκτονικής, μπορεί απλώς κάνοντας ένα περίπατο στα δρομάκια του Τομσκ.Στην πόλη που καταλαμβάνει στα μάτια των ρώσων και των ξένων τουριστών την πρώτη θέση μεταξύ των «ξύλινων πόλεων» της Σιβηρίας.

Από τους αρχαίους χρόνους, το ξύλο ήταν στη Σιβηρία το πιο προσιτό και αγαπητό υλικό για κατασκευές. Από ξύλο φτιάχνονταν τα ταπεινά σπιτάκια των αγροτών, τα παιδικά κρεβατάκια, τα πιατικά, οι βάρκες και τα έλκηθρα, οι αργαλειοί κ.α. Σ’ αυτά τα ξύλινα είδη αποκτούσαν μορφή όλες οι ιδέες περί του ωραίου, όλων των Σιβηριανών.

Οι Ρώσοι που έρχονταν να κατοικήσουν τη Σιβηρία δημιουργούσαν κατά μήκος των μεγάλων ποταμών πολυάριθμα οχυρά, ένα από τα οποία ήταν και το Τομσκ, που δημιουργήθηκε το 1604.

Ένα τμήμα του, όπως ήταν τότε, έχει κατασκευαστεί στη σύγχρονη εποχή και μπορεί να το δει κανείς στο βουνό Βοσκρεσένσκαγια, από όπου η θέα προς την πόλη είναι πανοραμική.

Μουσείο ξύλινης αρχιτεκτονικής

Πηγή: Ρομάν Πετρούσιν, facebook.com/woodentomsk

Το Τομσκ είναι μικρό και βολικό στη διαμονή, καθώς όλα τα σημαντικότερα σημεία του μπορεί κανείς να τα επισκεφθεί μέσα σε μια ημέρα.

Η βόλτα μπορεί ν’ αρχίσει από το μουσείο ξύλινης αρχιτεκτονικής, όπου μπορείτε να γνωρίσετε την ιστορία της ντόπιας «δαντελένιας» αρχιτεκτονικής.

Το ίδιο το μουσείο -το σπίτι όπου έμενε ο ρώσος αρχιτέκτονας Αντρέι Κριατσκόφ (Προσπέκτ Κίροβα, 7)- αποτελεί κι αυτό ένα μνημείο ξύλινης αρχιτεκτονικής. Το σπίτι αυτό είναι μοναδικό από την άποψη πως ήταν το πρώτο ξύλινο κτίριο στο Τομσκ στο στυλ του μοντέρνου, το οποίο ήταν της μόδας στις αρχές του 20ου αιώνα.

Το μουσείο περιλαμβάνει ξύλινα τμήματα σπιτιών και άλλα υποδείγματα σκαλιστού διακόσμου, καθώς και ξύλινα αντικείμενα καθημερινής χρήσης του προηγούμενου αιώνα.

Στο Τομσκ τα ξύλινα κτίρια συνήθως χάνονται κατά τις πυρκαγιές, γι’ αυτό πολλά εκθέματα που σώθηκαν από τη φωτιά αποτελούν σπάνια αρχιτεκτονικά «ντοκουμέντα» των περασμένων εποχών.

Το αρχοντικό-καταφύγιο

Πηγή: Ρομάν Πετρούσιν, facebook.com/woodentomsk

Ένα από τα εξαίσια ξύλινα μνημεία του Τομσκ είναι το αρχοντικό-καταφύγιο στην οδό Κρασνοαρμέισκαγια, 71.

Το είχε κατασκευάσει το 1910 ο ντόπιος αρχιτέκτονας Στανισλάβ Χόμιτς για λογαριασμό του γνωστού εμπόρου Γκεόργκι Γκολοβάνοφ. Το σπίτι αυτό είχε μια ασυνήθιστη μοίρα.

Μετά την επανάσταση του 1917 στο αρχοντικό στεγάστηκε σανατόριο για παιδιά με νευρολογικά προβλήματα, ενώ με το ξεκίνημα του πολέμου μεταξύ ΕΣΣΔ και Γερμανίας (1941), στο σπίτι άρχισαν να ζουν παιδιά που είχαν εκκενωθεί από τα μέρη των μαχών. Μετά τον πόλεμο δημιουργήθηκε εκεί ιατρική σχολή.

Το 1993, το αρχοντικό άρχισε να το αναπαλαιώνει το Κέντρο Γερμανικού Πολιτισμού και πλέον αποτελεί το Ρωσο-γερμανικό Μέγαρο, το οποίο ενώνει τους Γερμανούς της Ρωσίας από την περιφέρεια Τομσκ.

Πριν την αναστήλωση το αρχοντικό του Γκολοβάνοφ ήταν λευκό και η στέγη κόκκινη και γι’ αυτό -όπως επισημαίνουν οι ιστορικοί- «είχε ευρωπαϊκό χαρακτήρα και ξεχώριζε από το γενικό οικοδομικό σύνολο της συνοικίας».

Σήμερα το σπίτι διαθέτει ένα ελαφρύ μπλε χρώμα που του ταιριάζει πολύ. Το κτίριο μοιάζει με δαντελωτό σάλι με ξόμπλια, τα σχέδια του οποίου δεν χορταίνει να τα κοιτάζει κανείς.

Η εξωτερική όψη και η εσωτερική διακόσμηση του αρχοντικού έχουν διατηρηθεί καλά. Οι πόρτες, τα ανάγλυφα από γυψομάρμαρο στα ταβάνια, τα ογκώδη ξύλινα ή πέτρινα διακοσμητικά χαρακτηριστικά του.

Το σπίτι με τα φλεγόμενα πουλιά

Πηγή: Ρομάν Πετρούσιν, facebook.com/woodentomsk

Το σπίτι με τα φλεγόμενα πουλιά στις προεξοχές της στέγης του στην οδό Κρασνοαρμέισκαγια, 67 και 67α, αποτελεί τμήμα της έπαυλης του εμπόρου Λεόντι Ζελιάμπο. Σύμφωνα με το θρύλο, το γραφικό κουκλόσπιτο της έπαυλης φτιάχτηκε ως γαμήλιο δώρο για την κόρη του εμπόρου.

Το μεγαλοπρεπές, αλλά συνάμα λιτό αρχοντικό του εμπόρου Ζελιάμπο, ενσωμάτωσε τόσο τις ρωσικές μορφές ξύλινης αρχιτεκτονικής και γλυπτικής, όσο και στοιχεία μπαρόκ.

Σήμερα οι ένοικοί του -συνηθισμένοι κάτοικοι της πόλης- μπορούν να γευματίσουν στο ερκέρ (προεξοχή-τμήμα δωματίου, στηριγμένη σε ξύλινα δοκάρια), το οποίο είναι διακοσμημένο με διάφορες σκαλιστές ποδιές, καθώς και να βηματίσουν στο ηλικίας 100 ετών σανιδένιο πάτωμα.

Το σπίτι με τους δράκους

Πηγή: Ρομάν Πετρούσιν, facebook.com/woodentomsk

Είναι δύσκολο να προσπεράσεις έτσι απλά το σπίτι με τους δράκους σε στυλ μοντέρνο, στην οδό Κρασνοαρμέισκαγια, 68.

Οι εθνογράφοι της Σιβηρίας σημειώνουν πως ορισμένα κτίρια, ήταν αυτά που ενέπνευσαν τον Βικέντι Ορζέσκο να το δημιουργήσει. Η κτισμένη το διάστημα 1150-1180 ξύλινη εκκλησία Borgund Stave Church στη Νορβηγία, μια πιο παλιές διατηρηθείσες ελαφριές ξύλινες κατασκευές σκανδιναβικού τύπου η οποία διαθέτει και αυτή δράκους στη σκεπή, ήταν ένα από αυτά.

Όπως και τα κτίσματα στο κυνηγετικό αγρόκτημα του Γουλιέλμου Β΄ «Ρομιντέν» στην Ανατολική Πρωσία (σήμερα, περιφέρεια Καλινινγκράντ).

http://gr.rbth.com/

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s