Τα Σκιάχτρα – Έκθεση Σύγχρονης Τέχνης

Μία πρωτοποριακή έκθεση Ελλήνων και ξένων εικαστικών εμπνευσμένη από την ελληνική φύση και το κυκλαδίτικο τοπίο

09 – 30 Σεπτεμβρίου 2016

skiaxtro-the_scarecrow_by_darknihilism-2

Δεκαπέντε καλλιτέχνες από το εξωτερικό και την Ελλάδα έρχονται στη Σαντορίνη, φιλοξενούμενοι του Κτήματος Σιγάλα, για να δημιουργήσουν και να εκθέσουν τα έργα τους στον αμπελώνα του Κτήματος.

Η έκθεση έχει ως θέμα το Σκιάχτρο, μια παράδοση του νησιού και άλλων αγροτικών περιοχών, όπου δεν είναι καθόλου σπάνιο ακόμα και σήμερα ο επισκέπτης να συναντήσει αυτές τις μοναχικές φιγούρες, φτιαγμένες με ευτελή υλικά, στημένες ή αιωρούμενες στα χωράφια για να τρομάξουν τους φυσικούς εχθρούς της παραγωγής του αγρότη.

Μορφές εκφοβιστικές ή αλλοπρόσαλλες, ενίοτε φτιαγμένες με φαντασία και χιούμορ, που συχνά αποτυπώνουν μια καλλιτεχνική ανάγκη έκφρασης πέρα από τη χρηστική τους σημασία. Οι φιλοξενούμενοι καλλιτέχνες επιδιώκουν με τα έργα τους να παρουσιάσουν μια ριζοσπαστική ανάγνωση του Σκιάχτρου, σε συνάρτηση με τις αισθητικές αναζητήσεις τους και τα προβλήματα της εποχής μας, όπως αυτοί τα αντιλαμβάνονται.

main_92557-36214Στο Οινοποιείο εκτίθενται φωτογραφικά έργα του Γιώργου Χαϊδόπουλου και του Πάνου Κοκκινιά με θέμα τo Σκιάχτρο. Παράλληλα, το Σάββατο 10 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιείται ειδική προβολή της τελευταίας ταινίας του Jonathan Nossiter «Φυσική Αντίσταση».

Διοργάνωση έκθεσης: Μαρία Βασαριώτου
Παραγωγή: Κτήμα Σιγάλα

Στην έκθεση συμμετέχουν: Blind Adam, Jose Angelino, Micol Assaël, Κώστας Γουζέλης, Μάκης Θεοφυλακτόπουλος, Λήδα Παπακωνσταντίνου, François Perez, Jorge Peris, Gianni Politi, John Roloff, Nunzio, Aντρέας Σάββα, Αλέξανδρος Τζαννής, Diego Valentino, Jonathan Nossiter

http://www.elculture.gr/

 

Οι ρίζες των σκιάχτρων χάνονται στα βάθη των αιώνων  και συναντώνται σε αρχαιοελληνικά θεατρικά κείμενα – κύρια στις αριστοφανικές κωμωδίες – συμβολίζοντας την αποτροπή, όπως στην «Ειρήνη», στους «Βατράχους» και στους «Αχαρνής». «Μορμολυκείον» ή «Μορμολύκειον» αποκαλούσαν το σκιάχτρο οι αρχαίοι, που σήμαινε “φόβητρο” και που προέρχεται από τη Μορμώ, δαιμονικό, κακοποιό στοιχείο, που – με την προσωπίδα της – φοβέριζαν τα παιδιά.

skaxtroΑνάλογος είναι ο συμβολισμός τους όταν συναντώνται σε νεότερα λογοτεχνικά, εικαστικά, μουσικά έργα, σε παιδικά παραμύθια, ενώ ο χαρακτήρας τους αλλάζει σε σύγχρονες καρναβαλικές εκδηλώσεις.

Τα σκιάχτρα είναι συνυφασμένα με την προστασία και γονιμότητα της γης, αλλά και γενικότερα με την παραδοσιακή λαϊκή, αγροτική ζωή. Στόχος τους είναι να αποτρέπουν κάθε επίδοξο εισβολέα που επιβουλεύεται τους ιερούς καρπούς της γης. Να φοβίζουν – «σκιάζουν» – κάθε εναέριο (σπουργίτια, καρακάξες, άλλα πουλιά), αλλά και επίγειο «εχθρό» (αλεπούδες, κουνάβια, ασβούς κ.ά.). Προστατεύουν τη φυτική παραγωγή (αμπέλια, καλαμπόκια, βερικοκιές, συκιές, ροδιές) από τα πουλιά, αλλά τα βρίσκουμε συχνά και σε μικρές κτηνοτροφικές μονάδες (μαντριά) αφού, συχνά, σ’ αυτές υπάρχει κοτέτσι με πουλερικά ή περιστεριώνας όπου υπάρχουν αυγά που μπαίνουν στο στόχαστρο του «εχθρού».

Γλυπτά δημιουργήματα της λαϊκής φαντασίας και ευαισθησίας, τα σκιάχτρα στέκουν σιωπηλοί αγροφύλακες, ελκυστικές χορευτικές σιλουέτες, που γοητεύουν και προκαλούν συναισθήματα αγαλλίασης στον άνθρωπο, αλλά σπέρνουν τον φόβο και τον πανικό στα πουλιά.

Πιστά και πειθαρχημένα με τεντωμένα τα χέρια τους, άλλοτε με βλοσυρό, αυστηρό ύφος, άλλοτε με γαλήνιο ή απλανές, αιωρούνται με το παραμικρό θρόισμα του ανέμου, παριστάνοντας τους μπαμπούλες.

taskiaxtrasantoriniΝτυμένα με παλιόρουχα, αποφόρια, κουρέλια, άλλα ταπεινά κι άχρηστα υλικά και στολισμένα με ό,τι άλλο επινοήσει ο λαϊκός δημιουργός τους, παραπέμπουν στη χτεσινή προβιομηχανική κοινωνία, τότε που ο αγώνας του απλού ανθρώπου για στοιχειώδη διαβίωση ήταν στην ημερήσια διάταξη.

Στηριγμένα σε πασσάλους ή στους φράχτες των χωραφιών, τα σκιάχτρα – παραγεμισμένα με άχυρο, πριονίδι ή μικρά κλαδιά, με στητό παράστημα, φρουροί « παντός καιρού» – υπερασπίζονται σθεναρά τον μόχθο αυτών που τα τίμησαν με την επιλογή τους.

Οι ανθρωπόμορφες αυτές πάνινες σιλουέτες, σε λίγα χρόνια ίσως δεν θα υπάρχουν πια.

Τα δημιουργήματα αυτά, που αποτελούν στοιχείο του υλικού και πνευματικού λαϊκού μας πολιτισμού, θα χαθούν παίρνοντας μαζί τους μια προαιώνια λαϊκή έκφραση….

 

http://www.protagon.gr/a

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s