Πάμε για μπιλιάρδο;

Η ιστορία του μπιλιάρδου ξεκινάει από πολύ παλιά και δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι το παιχνίδια έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ελλάδα.

 

Στην πολύχρονη ιστορία του το μπιλιάρδο σε όλες του τις παραλλαγές είναι ένα συναρπαστικό παιχνίδι που έχει παιχτεί από απλούς ανθρώπους του μόχθου, αριστοκράτες, τυχοδιώκτες, βασιλείς, προέδρους, πλούσιους και φτωχούς σε μια πορεία συνδεδεμένη στενά με την κοινωνική εξέλιξη των τελευταίων 500 χρόνων.

   Σαν τους πρώτους πρόγονους στην ιστορία του μπιλιάρδου μπορούμε να θεωρήσουμε τα παιχνίδια που παίζονταν σε χόρτο, όπου μπάλες χτυπιόνταν με ξύλινα ραβδιά και ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή στην βόρεια Ευρώπη και τη Γαλλία κατά τη διάρκεια του 15ου αιώνα.

Το παιχνίδι εξελίχθηκε από υπαίθριο σε παιχνίδι εσωτερικών χώρων και άρχισε να παίζεται σε ξύλινα τραπέζια με πλαϊνά προστατευτικά τοιχώματα για να μη φεύγουν οι μπάλες και πράσινο ύφασμα, μάλλον σε ανάμνηση του χόρτου. Τις μπάλες τις έσπρωχναν παρά τις χτυπούσαν με ξύλινα ραβδιά που τα έλεγαν μασιές. Οι περισσότεροι όροι του μπιλιάρδου προέρχονται από τη γαλλική γλώσσα όπως και ο όρος μπιλιάρδο που έχει προέρθει από τη λέξη μπάλα – μπαλάκι.

   Το μπιλιάρδο παρόλο που ήταν το αγαπημένο παιχνίδι ευγενών και βασιλιάδων ήταν αρκετά δημοφιλές και στο απλό λαό. Πληροφορίες για αυτά τα πρώτα χρόνια αντλούμε από διάφορες αναφορές για τις δραστηριότητες των ευγενών αλλά και από συγγραφείς, όπως αυτή του Σαίξπηρ που αναφέρει το μπιλιάρδο στο έργο του Αντώνιος και Κλεοπάτρα.

Αυτή η αναφορά οδήγησε λανθασμένα κάποιους να πιστέψουν ότι το μπιλιάρδο ήταν ένα παιχνίδι γνωστό στην αρχαία Αίγυπτο. Το πιθανότερο είναι η αναφορά απλώς να αντανακλά το πόσο δημοφιλές ήταν το παιχνίδι στα χρόνια του Σαίξπηρ.

   Το Μπιλιάρδο σε πρωτόγονη μορφή με μπάλες στο χώμα πρωτοεμφανίστηκε στη Αρχαία Ελλάδα με τον όρο “Σφαιρίστρα”. Από τον 11ο αιώνα μεταφέρθηκε αυτό το σπορ στις 2 μεγάλες έδρες της Ρωμαικής αυτοκρατορίας, Ρώμη και Κωνσταντινούπολη.

   Στη συνέχεια οι Σταυροφόροι το μετέφεραν στη Γαλλία οπου αγαπήθηκε από τους ευγενείς αλλά και από τον λαο που το έπαιζαν στην ύπαιθρο και τα λιβάδια.
   Με την εξάπλωση όμως των επιδημιών ο κόσμος μαζεύτηκε στα κέντρα και σε μεγάλους οικισμούς όπου δεν υπήρχε η άνεση χώρου για το παιχνίδι οπότε μεταφέρθηκε σιγά-σιγά σε τραπέζια και μετά από πολλές μετατροπές πήρε το παιχνίδι την σημερινή του μορφή.

   Στην Ελλάδα η επίσημη αρχή του Μπιλιάρδου είναι η Ελληνική Φίλαθλος Ομοσπονδία Μπιλιάρδου (Ε.Φ.Ο.Μ.) με έδρα την Αθήνα.Η Ε.Φ.Ο.Μ από την ίδρυση της ζωντάνεψε το ενδιαφέρον για το παιχνίδι διοργανώνοντας Πανελλήνια Πρωταθλήματα κάθε χρόνο, αλλά εχει διοργανώσει και Πανευρωπαικά και Παγκόσμια Πρωταθλήματα.

Είδη μπιλιάρδου

Το γαλλικό μπιλιάρδο

   Παίζεται με τρεις μπίλιες σε μπιλιάρδα 3,10 x 1,55. Οι τρεις μπίλιες ορίζονται μπίλια Νο1, μπίλια Νο2 και μπίλια Νο3 με την εξής έννοια: Μπίλια Νο1 είναι πάντα αυτή η μπίλια που χτυπούμε με τη στέκα.. Μπίλια Νο2 είναι η μπίλια που θα χτυπήσει πρώτη η μπίλια Νο1 στη διαδρομή της. Μπίλια Νο3 είναι η μπίλια που θα χτυπήσει δεύτερη η μπίλια Νο1 στη διαδρομή της για να συμπληρωθεί μία καραμπόλα. Η αρχή του παιχνιδιού είναι απλή: πρέπει να κάνουμε τον δυνατό μεγαλύτερο αριθμό καραμπόλες προσπαθώντας να μην κάνουμε λάθη.

   Η Ομοσπονδία μπιλιάρδου κατατάσσει τους παίκτες της ανάλογα με τον μέσο όρο της απόδοσής τους, που λέγεται μουαγιέν. Ο γενικός μέσος όρος αποκτάται διαιρώντας το σύνολο των καραμπολών σε παρτίδες με επιβεβλημένες αποστάσεις (αριθμός καραμπολών) με τον αριθμό των στεκιών που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του συνόλου των παρτίδων στις οποίες συμμετείχε ο παίκτης σε ένα πρωτάθλημα. ‘Έχει καθιερωθεί πως ο αριθμός των παρτίδων δε μπορεί να είναι κατώτερος των τριών.

Σύμφωνα με αυτούς τους μέσους όρους η Ομοσπονδία καθορίζει τις κατηγορίες των αθλητών προκειμένου να διεξαχθούν τα Πανελλήνια Πρωταθλήματα.
   Το Γαλλικό μπιλιάρδο παίζεται με τα παρακάτω είδη παιχνιδιού.

Ελεύθερο

   Στο αγώνισμα αυτό ο κάθε αθλητής προσπαθεί κτυπώντας την δική του μπάλα (Νο1) να επιτύχει την διαδοχική επαφή της μπάλας του με τις άλλες δύο μπάλες (Νο2) και (Νο3).
Για κάθε τέτοια επιτυχία παίρνει ένα (1) πόντο και συνεχίζει μέχρι να αποτύχει σε κάποιο χτύπημα. Τότε συνεχίζει ο επόμενος αθλητής. Νικητής είναι αυτός που πετυχαίνει πρώτος τον προβλεπόμενο ανά κατηγορία αριθμό πόντων.

   Μία από τις βασικές αρχές του παιχνιδιού είναι ότι στα σχηματιζόμενα τρίγωνα στις γωνίες του τραπεζιού δεν επιτρέπεται στον παίκτη να εκτελέσει παραπάνω από μία καραμπόλα διατηρώντας τις μπίλιες Νο2 και Νο3 εντός του τριγώνου. Εκτελώντας την δεύτερη καραμπόλα θα πρέπει να βγάλει μία τουλάχιστον από τις μπίλιες Νο2, Νο3 εκτός του τριγώνου έστω και αν η μπίλια αυτή μετά την έξοδό της επανέλθει στο τρίγωνο.

Σπόντα

   Στο παιχνίδι της μιας σπόντας η μπίλια Νο1 πρέπει να αγγίξει τουλάχιστον μια σπόντα πριν συμπληρωθεί η καραμπόλα, ασχέτως εάν αγγίξει τη σπόντα πριν ή μετά που θα προσκρούσει τη μπίλια Νο2, αλλά οπωσδήποτε πριν προσκρούσει τη μπίλια Νο3.

   Στο παιχνίδι της σπόντας δεν ισχύουν οι περιορισμοί που αναφέραμε προηγουμένως όσον αφορά στο ελεύθερο και στο κάδρο. Δηλαδή το παιχνίδι μπορεί να εξελιχθεί σε όλη την επιφάνεια του τραπεζιού ασχέτως αριθμού καραμπολών.

Τρίσποντες

   Στα μάτια ενός αμύητου, το παιχνίδι με τρεις σπόντες, είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά από τα είδη που σχολιάσαμε προηγουμένως. Πράγματι η διαδρομή των μπίλιων είναι μεγαλύτερη, οι καραμπόλες πιο θεαματικές και οι αποστάσεις (πόντοι) είναι πιο μικρές από το ελεύθερο, λόγου χάρη.
   Στις τρίσποντες η μπίλια Νο1 πρέπει να αγγίξει τουλάχιστον τρεις σπόντες πριν συμπληρωθεί η καραμπόλα. Το άγγιγμα της σπόντας ή των σποντών από την μπίλια Νο1 μπορεί να γίνει πριν ή μετά που αυτή θα προσκρούσει στη μπίλια Νο2, αλλά οπωσδήποτε η μπίλια Νο1 πρέπει να αγγίξει τρεις σπόντες ή παραπάνω πριν τελικά προσκρούσει στην μπίλια Νο3 και έτσι να μετρήσει ως πόντος η καραμπόλα που συμπληρώθηκε.

Το αμερικάνικο μπιλιάρδο

   Παίζεται με τα παρακάτω είδη παιχνιδιού σε μπιλιάρδα 2,80 * 1,40 τα οποία έχουν 6 τρύπες τοποθετημένες στις τέσσερις γωνίες του μπιλιάρδου και στη μέση των μεγάλων σποντών.
   Το αμερικάνικο μπιλιάρδο παίζεται με τα παρακάτω είδη:

8 ball

   Στο αγώνισμα του 8BALL χρησιμοποιούνται 15 μπάλες και η λευκή. Στήνονται υπό μορφή τριγώνου με τη μπάλα Νο8 στη μέση του τριγώνου και οι υπόλοιπες μπάλες τοποθετούνται εναλλάξ (μονόχρωμη – δίχρωμη). Οι αθλητές επιλέγουν 1 ομάδα μπαλών (μονόχρωμες ή δίχρωμες) και ξεκινάνε να τις βάζουν στις τρύπες. Μόλις κάποιος αθλητής βάλει όλες τις μπάλες της δικής του ομάδας πρέπει να βάλει την Νο8 για να κερδίσει το παιχνίδι.
   Σημειωτέον ότι όλες οι μπάλες δηλώνεται σε ποια τρύπα θα μπουν.

9 ball

   Στο αγώνισμα αυτό χρησιμοποιούνται οι μπάλες από το Νο1 έως το Νο9 και η λευκή. Τοποθετούνται υπό μορφή ρόμβου με την Νο1 πρώτη και τη Νο9 στη μέση. Οι αθλητές πρέπει να βάλουν όλες τις μπάλες στις τρύπες με αριθμητική σειρά και τελευταία την Νο9 για να κερδίσουν.

   Στο αγώνισμα αυτό η ιδιαιτερότητα είναι ότι όταν κάποιος αθλητής χάσει την μπάλα στόχο, ο επόμενος ξεκινάει από αυτήν. (π.χ. εάν ένας αθλητής βάλει τις μπάλες Νο1, Νο2, Νο3, Νο4, Νο5 και χάσει τη Νο6, ο επόμενος αθλητής ξεκινάει και βάζει τις Νο6, Νο7, Νο8 και τέλος τη Νο9). Αυτό σημαίνει ότι εάν ένας αθλητής βάλει και τις οκτώ μπάλες και ο άλλος βάλει μόνο τη Νο9 κερδίζει αυτός που βάζει τη Νο9. Η Νο9 μπορεί να μπει κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού με συνδυασμό και ο αθλητής που θα την βάλει έτσι κερδίζει το παιχνίδι. Βέβαια στο συνδυασμό των κρούσεων ο αθλητής πρέπει να κτυπήσει πρώτα τη μπάλα – στόχο.

Straight(14/1)

   Στο αγώνισμα αυτό χρησιμοποιούνται όλες οι μπάλες και ο αθλητής μπορεί να βάζει όποια μπάλα θέλει σε δηλωμένη όμως τρύπα μέχρι να μπουν οι δεκατέσσερις από τις δεκαπέντε μπάλες. (κάθε μπάλα μετράει ένας πόντος).
Οι δεκατέσσερις μπάλες που μπήκανε στις τρύπες βγαίνουν και ξαναστήνονται με κενή την ένα (1) θέση διότι η δέκατη πέμπτη παραμένει στη θέση της.

   Ο αθλητής στο δεύτερο ξεκίνημα πρέπει πρώτα να βάλει τη μπάλα που είχε μείνει έξω, και ταυτόχρονα να σπάσει το τρίγωνο με τις υπόλοιπες δεκατέσσερις. Αυτό συνεχίζεται μέχρι να φτάσει στον επιθυμητό αριθμό πόντων που προβλέπεται από τους κανονισμούς, ανάλογα με την κατηγορία των αθλητών.

 

dogs-playing-poker22

Snooker

   Το snooker είναι ένα είδος μπιλιάρδου, στο οποίο όποιος επιτυγχάνει περισσότερους πόντους σε μια παρτίδα (frame) είναι ο νικητής της παρτίδας. Ο παίκτης που πετυχαίνει πρώτος το προσυμφωνημένο όριο νικηφόρων frames είναι o νικητής.

http://lyk-falan.lar.sch.gr/projects/proj1213_a2a/204_mpiliardo.htm

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s