Mikhail Vrubel ο καταραμένος ζωγράφος

Λέγεται ότι ο Μιχαήλ Βρούμπελ πούλησε την ψυχή του στον διάβολο. Έτσι, δεν είναι τυχαίο, λένε οι άνθρωποι, ότι όλα τα προβλήματά του και οι τραγωδίες του άρχισαν όταν δούλευε για τον πίνακά του “Λυπημένος Δαίμονας”.
Ο «δαίμονας» του Βρούμπελ είναι το σύμβολο ενός ανθρώπου που ήθελε να πετάξει πάρα πολύ ψηλά, τόσο ψηλά όσο ο ίδιος ο Θεός – και ήταν λυπημένος για το θράσος του.
Ο πίνακας είναι μια κλασική εικόνα της θεομαχίας. Ο Βρούμπελ το γνώριζε καλά. Είπε ότι ήθελε “να εκφράσει αισθησιασμό, πάθος για ομορφιά και εκλέπτυνση – όλα τα πράγματα που ο κόσμος αισθάνεται υποχρεωμένος να απορρίψει λόγω των χριστιανικών ιδεών”. Είχε πράγματι εκφράσει όλα αυτά τα πράγματα – και ήταν λυπημένος γι’ αυτό.

Εργαζόταν  για 17 ώρες συνεχόμενες για τον πίνακα. Κοιμόταν ελάιστα. Έπινε πολύ. Τσακώθηκε με όλους τους φίλους του καλλιτέχνες. Ένας γιος γεννήθηκε στην οικογένεια Vrubel όταν τελείωσε ο “Λυπημένος Δαμονας”.

Ήταν καλό αγόρι – αλλά είχε ένα εκ γεννετής πρόβλημα, είχε λαγωχειλία. Ο ίδιος ο Βρούμπελ άρχισε να έχει παραισθήσεις. Βρέθηκε σε ψυχιατρική κλινική. Εν τω μεταξύ, κάτι πολύ παράξενο άρχισε να συμβαίνει με τον πίνακά του.
Το θέμα είναι ότι ο Vrubel χρησιμοποίησε σκόνες χαλκού σε μερικά από τα λάδια του. Το αποτέλεσμα ήταν εκπληκτικό, στην αρχή. Αλλά στη συνέχεια οι σκόνες άρχισαν να αλλάζουν χρώμα, και το πρόσωπο του δαίμονα άρχισε να μετατρέπεται από όμορφο σε θυμωμένο, σκοτεινό και κατηφές.
Ο δαίμονας έδειξε το αληθινό του πρόσωπο. Ήταν πραγματικά φρικτό. Ο πίνακας απορρίφθηκε επανειλημμένα από τους συλλέκτες και τα μουσεία.

Εν τω μεταξύ, ο ίδιος ο Vrubel υπέστη το ίδιο είδος μεταμόρφωσης με τον δαίμονά του. Από ένα εκλεπτυσμένο, φιλικό και ήρεμο άτομο, μετατράπηκε σε  δαίμονα ο ίδιος. Βασάνιζε την οικογένειά του. Τους φώναζε. Παραληρούσε. Απαιτούσε διαρκώς περισσότερο ποτό.

Αυτό, όμως, δεν ήταν το τέλος των κακών του. Ένα χρόνο αργότερα ο γιος του πέθανε. Τον επόμενο χρόνο, ο ίδιος ο Vrubel τυφλώθηκε. Τελείωσε τον τελευταίο του πίνακα με το άγγιγμα και όχι με το μάτι. Όλος ο κόσμος του βυθίστηκε στο σκοτάδι και εξαφανίστηκε. Και μια φωνή στο κεφάλι του έλεγε: “Τώρα με έχεις ξεπληρώσει για τα πάντα!”
Ο Βρούμπελ πέθανε από πνευμονία – αλλά στην πραγματικότητα, έμοιαζε περισσότερο με αυτοκτονία.  Πέρασε ώρες μπροστά σε ένα ανοιχτό παράθυρο, εντελώς γυμνός, μέσα στο καταχείμωνο. Αναπόφευκτα, αρρώστησε. Αρνήθηκε να πολεμήσει για τη ζωή του. Πέθανε σε εκείνη την ίδια ψυχιατρική κλινική.

Την ίδια περίπου εποχή, μια παρόμοια μοίρα αντιμετώπιζε ο Γερμανός φιλόσοφος Friedrich Nietzsche, ο οποίος διακήρυξε ότι “ο Θεός είναι νεκρός”. Επίσης, πέρασε τις τελευταίες μέρες του σε ψυχιατρική κλινική, με τρομερό πόνο. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο Βρούμπελ είχε διαβάσει τα βιβλία του.
Ο Νίτσε ήταν πολύ δημοφιλής μεταξύ της ρωσικής καλλιτεχνικής ελίτ. Πολλοί ποιητές, μουσικοί και ζωγράφοι μαγεύτηκαν με τις ιδέες του Γερμανού φιλόσοφου. Αλλά πολύ λίγοι από αυτούς πήγαν τόσο μακριά όσο το έκανε ο Vrubel.

Οι πίνακές του είναι μια συνεχής υπενθύμιση του πόσο ψηλά μπορεί να φτάσει  ο άνθρωπος και πόσο οδυνηρό είναι να πέσει από τέτοια ύψη.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s