Βασιλικά καπέλα και “καπελώματα”

 

 

Καπελώνω. Βγαίνω από πάνω, επισκιάζω, παίρνω το πάνω χέρι σε μία σχέση, σε μία ομάδα, το παίζω αρχηγός σε μία κοινή προσπάθεια, υποβαθμίζοντας τον ρόλο των υπολοίπων, οι οποίοι πλέον λέγονται καπελωμένοι και η πράξη λέγεται καπέλωμα.

Τα ευρωπαϊκά καπέλα, ημίψηλα, καθιερώθηκαν μεταξύ 1830-1880. Μέχρι τότε καπέλο δεν είχανε δει τα άγια τούτα χώματα, που κακά σκουριά δεν πιάνουνε, λέμε τώρα. Ο λαουτζίκος φορούσε κούκους, σκούφιες, φέσια, σαρίκια, κεφαλομάντηλα, μαντήλες, (τσεμπέρια) οι γυναίκες και άλλα ωραία.

Όταν πρωτοεμφανίστηκε το καπέλο, μαζί με την ευρωπαϊκή φορεσιά, (κουστούμι), αντιμετωπίστηκε με την δέουσα ειρωνεία και σκώμμα από την λαϊκή σάτιρα. Σχετική η φιγούρα του Ζακυνθινού Σιορ Διονύση στον Καραγκιόζη που σατιρίζει το ευρωπαϊκό ντύσιμο.

Ο Καζαντζάκης στον Καπετάν Μιχάλη, χρησιμοποιεί την λέξη «ψαλιδόκωλος» γι΄ αυτούς που φοράνε φράκο.

Η μαρίδα γιουχάριζε τους ευρωπαίους περιηγητές που σκάγανε μύτη στην Ψωροκώσταινα με την παράξενη αμφίεσή τους.

Το καπέλο σιγά σιγά όμως πέρασε και στις λαϊκές τάξεις. Βλ. το γνωστό άσμα για τον Μπάρμπα Γιάννη κανατά, που φορούσε «ψηλό καπέλο και παπούτσια λάστιχα».

Όμως υπάρχουν κι αυτά τα καπέλα που με αφορμή το βασιλικό γάμο ήρθαν πάλι στην επικαιρότητα….

Κανείς δεν φοράει καπέλα με τον τρόπο που τα φοράει η Βρετανική βασιλική οικογένεια. Ιδιαίτερα στολίδια και ιδιάζοντα σχήματα έχουν φορέσει τόσο η Βασίλισσα Ελισάβετ και η Camilla, μέχρι την Catherine Μiddleton και τις Πριγκίπισσες Beatrice και Eugenie.

 

Μια μικρή διευκρίνηση για την φύση αυτών των ειδικών καπέλων: Δεν είναι απλώς ένα στολισμένο καπέλο, αλλά μια βαθιά παράδοση και ένα βρετανικό πολιτισμικό φαινόμενο. Δεν καλύπτουν όλο το κεφάλι μιας και δεν λειτουργούν ως σκίαστρο, αντιθέτως εξυπηρετούν μονάχα αισθητικούς σκοπούς.

Σε συνέντευξη που έδωσε ο καθηγητής καλών τρόπων, William Hanson, το πρωτόκολλο ευγένειας όντως επιβάλλει το καπέλο. «Μέχρι και τη δεκαετία του 1950 μια γυναίκα δεν κυκλοφορούσε χωρίς καπέλο, καθώς δεν θεωρούταν πρέπον για τις γυναίκες να δείχνουν τα μαλλιά τους δημόσια». Αντιστοίχως, η Diana Mather, καθηγήτρια στο «The English Manner» προσέθεσε ότι «οι εποχές έχουν αλλάξει, αλλά το καπέλο παραμένει απαραίτητο σε επίσημες περιστάσεις».

ALFRED EISENSTAEDT
Το «καπέλο κούκλας» της δεκαετίας του 1930. 

Παρόλα αυτά τα καπέλα είναι κομμάτι της Βρετανικής κουλτούρας. «Όταν υπάρχει ειδική περίσταση στη Βρετανική κοινωνία, η περίσταση δεν είναι ολοκληρωμένη χωρίς καπέλο» είπε το 2011 στο ABC News η Hilary Alexander, πρώην διευθύντρια μόδας στην Daily Telegraph. Εν όψει των βασιλικών γάμων, είχε πει «Πρέπει να υπάρχει ένα καπέλο – είναι κομμάτι του κοινωνικού ιστού».

Η σχεδιάστρια καπέλων με βάση τη Βοστόνη, Marie Galvin πρόσφατα δήλωσε στο «Brides» ότι ορισμένες γυναίκες επιλέγουν να φορούν καπέλα για να επιδείξουν τα πλούτη τους και το κοινωνικό τους status. Για άλλους βέβαια είναι απλά ένα μέσο έκφρασης, ενώ άτυπα, υφίσταται και ένας ανταγωνισμός για το καλύτερο καπέλο.

Από που όμως προέρχονται αυτά τα ιδιαίτερα καπέλα; Πριν εξελιχθούν σε κλασσικό αξεσουάρ της υψηλής κοινωνίας αντιπροσώπευαν κάτι τελείως διαφορετικό. Σύμφωνα με την Encyclopedia Britannica, αυτής της μορφής το καπέλο φοριούνταν ήδη από τον 19ο αιώνα για να «προσθέσει μια δόση μυστηρίου στην πληθωρική Βικτωριανή μόδα».

Συχνά, το αποκαλούσαν «σύννεφο» και συνήθως ήταν κατασκευασμένο από μαλλί. Τη δεκαετία του 1930 εξελίσσεται σε «δυχτάκι» σαν κάλυπτρο μαλλιών από δαντέλα.

LISA LARSEN VIA GETTY IMAGES
Η Anita Ekberg φορά ένα κεντημένο καπέλο κοκτέιλ τη δεκαετία του ’50. 

Δέκα χρόνια αργότερα, το 1940, σε Ευρώπη και Αμερική, ευρέως διαδεδομένα ήταν τα λεγόμενα «doll hats» (=καπέλα κούκλας), τα οποία μοιάζουν αρκετά με αυτά τα καπέλα που βλέπουμε στους γάμους σήμερα. Λειτούργησαν μάλιστα και ως σύμβολο ενάντια στη Ναζιστική κατοχή.

Η σημερινή βέβαια μορφή των καπέλων αυτών έχει κάποια σχέση με τα «καπέλα cocktail» που φορέθηκαν στις δεκαετίες του ’50 και ’60. Είχαν διακοσμητικά φτερά ή βέλο και οι γυναίκες τα φορούσαν με τρόπο που «έδενε» με το χτένισμά τους. Η ουσιαστική διαφορά με τα κλασσικά καπέλα είναι ότι δεν έχουν γείσο.

Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του ’70 και του ’80 τα καπέλα αυτά άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους στις μεγάλες πασαρέλες, κυρίως χάρις στους διάσημους πιλοποιούς Stephen Jones και Philip Treacy, που σχεδίαζαν καπέλα για τη Βρετανική βασιλική οικογένεια. Πέραν των βασιλικών γάμων τα καπέλα αυτά φοριούνται σε ιπποδρομίες όπως το «Royal Ascot» και το «Kentucky Derby».

 

Philip Treacy -Ο άνθρωπος πίσω από τα πιο εντυπωσιακά καπέλα στον βασιλικό γάμο της Αγγλίας

 

Ο Philip Treacy, δεν φέρει τυχαία τον τίτλο του Άγγλου ευγενή. Ο ιρλανδικής καταγωγής σχεδιαστής και δημιουργός των πιο εντυπωσιακών και περίτεχνων καπέλων γεννήθηκε το 1967 στο Ahascragh, στην επαρχία Galway στη Δυτική Ιρλανδία και ήδη από πολύ μικρή ηλικία η αγάπη του για την μόδα και συγκεκριμένα τα καπέλα, ήταν μεγάλη και από ότι φάνηκε στη συνέχεια, ασταμάτητη.

Υπάρχει ένα υπέροχο σημείο της επίσημης βιογραφίας του Philip Treacy που αναφέρει ότι μεγάλωσε στο δρόμο που περνούσε έξω από την εκκλησία του χωριού και συγκινεί.

Εκεί στο αγρόκτημά τους στη επαρχία της Ιρλανδίας, βρήκε σπίτι η φαντασία του που μετατράπηκε νωρίς σε αστείρευτη δημιουργικότητα.

Ξεκίνησε να δημιουργεί καπέλα και φορέματα αρχικά για τις κούκλες της αδελφής του χρησιμοποιώντας φτερά από τις χήνες, τα κοτόπουλα, τους φασιανούς και τις πάπιες της μητέρας του.

«Όντας μικρό παιδί, μου άρεσε να παρακολουθώ τους γάμους του παλατιού. Ήταν ισοδύναμοι ενός fashion show για μένα. Τα φορέματα που φορούσαν οι καλεσμένες ήταν απίστευτα, μοναδικά. Είχε μια δόση glam να βλέπει κανείς αυτά τα πλάσματα να εμφανίζονται σε αυτά τα εξαιρετικά ρούχα, καθώς δεν είχαμε glamour εκεί από όπου έρχομαι».

Ξεκίνησε να φτιάχνει καπέλα ως χόμπι για να φτάσει με το υπέρμετρο ταλέντο του και πολλή με σκληρή δουλειά αλλά και θάρρος, να είναι σήμερα ένας από τους κορυφαίους σχεδιαστές στον κόσμο.

 

Το πάθος για τα καπέλα ήταν ο λόγος που μετακόμισε στο Δουβλίνο το 1985 για να σπουδάσει μόδα στο National College of Art and Design, όπου σχεδίαζε καπέλα που συνόδευαν τα ρούχα του. Από εκεί, το 1988, κέρδισε μια θέση στο MA fashion design course στο Royal College of Art  στο Λονδίνο, απ’ όπου αποφοίτησε το 1990 με τιμές.

Το 1989 δώρισε ένα από τα καπέλα του στον Michael Roberts, fashion editor του περιοδικού Tatler, και την στιλίστρια του, Isabella Blow η οποία ενθουσιάστηκε με τα καπέλα και του ζήτησε να φτιάξει ένα για τον γάμο της.

Και κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα.

Η Isabella Blow όχι μόνο τον βοήθησε να ξεκινήσει την καριέρα του φορώντας δημιουργίες του αλλά τον σύστησε και στον κόσμο της μόδας , όταν για το λεύκωμα Dress of The Year 1997 επέλεξε το δικό του εντυπωσιακό και κομψό αξεσουάρ να συνοδεύσει το φόρεμα της Deborah Milner που τότε μοιράζονταν το ίδιο studio και δούλευαν μαζί.

Ο Philip Treacy σχεδίασε καπέλα για τις συλλογές πολλών μεγάλων οίκων μόδας ανάμεσα στους οποίους οι Alexander McQueen, Givenchy Haute Couture, Valentino, Ralph Lauren, Donna Karan και πολλούς ακόμη.

Σε αντίθεση με αυτό που πιστεύουν πολλοί, δεν υπάρχει κάποιο εργοστάσιο, ούτε χρησιμοποιούνται computers για την κατασκευή τους. Αντίθετα όλα τα ιδιαίτερα καπέλα είναι φτιαγμένα στο χέρι.

Ο Philip Treacy είναι πλέον ο πιο περιζήτητος σχεδιαστής καπέλων στον κόσμο. Τα καπέλα του είναι εξίσου δημοφιλή στους Ευρωπαίους αριστοκράτες, όπως και στους σταρ του Χόλιγουντ. Θεωρείται ο υπεύθυνος για την αλλαγή της αντίληψης. Ο ίδιος σχεδιάζει τα καπέλα έτσι ώστε να κολακεύουν και να ενισχύουν την εμφάνιση εκείνου που τα φοράει κάθε φορά.

Η Madonna, η Lady Gaga και η Beyonce είναι μόνο μερικές από τις σύγχρονες σταρ της μουσικής που επιλέγουν συχνά να φορέσουν δημιουργίες του στο κόκκινο χαλί αλλά και on stage, ενώ και η Sara Jessica Parker έχει κάνει κάποιες από τις iconic red carpet εμφανίσεις της φορώντας καπέλο Philip Treacy.

Άλλοτε elegant και διαχρονικά, άλλοτε fancy και πρωτότυπα, με φτερά, πολύτιμες πέτρες, χρώματα, εντελώς μίνιμαλ ή ακόμα και κονστρουκτιβιστικά-φουτουριστικά. Πάντα όμως, ιδανικά για το κάθε λουκ που προορίζονται.

«Είχα τη μεγαλύτερη χαρά να μου δοθεί η ευκαιρία να αμφισβητήσω την αντίληψη των ανθρώπων για το πώς πρέπει να δείχνει ένα καπέλο στον 21ο αιώνα. Κάνω καπέλα επειδή αγαπώ τα καπέλα. Είναι ένα αινιγματικό αντικείμενο που εξυπηρετεί τον ανθρώπινο σκοπό για καλλωπισμό και κάνει κάποιον να αισθάνεται καλά, είτε είναι ο παρατηρητής του θεάματος είτε εκείνος που τα φοράει. Δεν ανακάλυψα τα καπέλα, απλά τα έκανα να δείχνουν λίγο πιο αισθησιακά».

Είναι ένα πολύ ισχυρό μέρος του σώματος για να διακοσμήσεις, γιατί, όταν συναντάς ανθρώπους για πρώτη φορά κοιτάζεις το πρόσωπό τους. Ο σκοπός είναι να ενισχύσει τα χαρακτηριστικά του προσώπου. Είναι επίσης μια φθηνότερη εναλλακτική λύση από την αισθητική επέμβαση!

Μέσα από την δική του ματιά τα καπέλα απευθύνονται σε όλους και εκείνος, όπως λέει, φτιάχνει καπέλα για όλους.

Σχεδιάζω για όλα τα είδη των ανθρώπων. Για σχεδιαστές μόδας, ποπ σταρ, πολιτικούς, ηλικιωμένες κυρίες, έφηβοους. Για όποιον αγαπά καπέλα».

Μπορεί λοιπόν να θεωρηθεί κλισέ, αλλά ο Philip Treacy είναι στ’ αλήθεια ένα τρανό παράδειγμα πως μόνο όταν αγαπάς κάτι πολύ και το αγαπάς πραγματικά, (και φυσικά μόνο με σκληρή δουλειά πάνω σε αυτό), μπορείς να αγγίξεις την επιτυχία.

Όλα αυτά την στιγμή που κάνει τα καπέλα αλλά και την τέχνη του να φαντάζουν δίχως άλλο, συναρπαστικά.

 

 

 

 

https://www.slang.gr/lemma/14645-kapelo

https://www.huffingtonpost.gr/entry/e-istoria-ton-ekkentrikon-kapelon-stoes-vasilikoes-yamoes_gr_5af95a9ae4b0e57cd9fb2c15

https://www.bovary.gr/bovary-loves/12673/philip-treacy-o-anthropos-piso-apo-ta-pio-entyposiaka-kapela-ston-vasiliko-gamo

 

 

 

2 comments on “Βασιλικά καπέλα και “καπελώματα”

  1. Μου αρέσουν πολύ τα καπέλα!
    Η μητέρα μου, στον πόλεμο είχε μάθει στη Γαλλία να φτιάχνει καπέλα και μάλιστα έχω μερικά στα ειδικά κουτιά τους και τα φορούσα κάποτε στις απόκριες! 😉

    ΑΦιλάκια και καλή συνέχεια στη μέρα μας! 🙂

    Liked by 1 person

    • Υπάρχουν πανέμορφα καπέλα απλά είναι εκτός της Ελληνικής κουλτούρας… όπου αλλού τα βλέπω τα θαυμάζω … όχι βέβαια κάτι “φευγάτα” εντελώς χαχαχα!!!

      Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s