The Blessed Damozel – Dante Gabriel Rossetti

 

450px-Dante_Gabriel_Rossetti_The_Blessed_Damozel

 

The Blessed Damozel” is perhaps the best known poem by Dante Gabriel Rossetti as well as the title of some of his best known paintings. The poem was first published in 1850 in the Pre-Raphaelite journal The Germ. Rossetti subsequently revised the poem twice and republished it in 1856, 1870 and 1873. [1]

The poem was partially inspired by Edgar Allan Poe‘s poem “The Raven“, with its depiction of a lover grieving on Earth over the death of his loved one. Rossetti chose to represent the situation in reverse. The poem describes the damozel observing her lover from heaven, and her unfulfilled yearning for their reunion in heaven.

The poem also was the inspiration for Claude Debussy‘s La Damoiselle élue (1888), a cantata for two soloists, female choir, and orchestra.

The first four stanzas of the poem are inscribed on the frame of the painting.

 

The blessed damozel leaned out
From the gold bar of Heaven;
Her eyes were deeper than the depth
Of waters stilled at even;
She had three lilies in her hand,
And the stars in her hair were seven.

Her robe, ungirt from clasp to hem,
No wrought flowers did adorn,
But a white rose of Mary’s gift,
For service meetly worn;
Her hair that lay along her back
Was yellow like ripe corn.

Herseemed she scarce had been a day
One of God’s choristers;
The wonder was not yet quite gone
From that still look of hers;
Albeit, to them she left, her day
Had counted as ten years.

(To one, it is ten years of years.
. . . Yet now, and in this place,
Surely she leaned o’er me—her hair
Fell all about my face. . . .
Nothing: the autumn fall of leaves.
The whole year sets apace.)


  

Το πιο γνωστό ίσως ποίημα του Ντάντε Γκάμπριελ Ροσέτι, άγγλου ποιητή, ζωγράφου και μεταφραστή, του σημαντικότερου εκπροσώπου των προραφαηλιτών, που  γεννήθηκε στις 12 Μαΐου 1828.

Ο Ροσέτι, γοητευμένος από τη ρομαντική λογοτεχνία, τις γοτθικές ιστορίες και το έργο του Πόε , ίδρυσε το 1848 μαζί με άλλους την Προραφαηλιτική Αδελφότητα στοχεύοντας να αποτυπώσει την αλήθεια για τα θεολογικά θέματα του Μεσαίωνα.

Το ποίημα “The Blessed Damozel”,  (από την αρχαϊκή λέξη “damsel”, που σημαίνει την άγαμη νεαρή γυναίκα, εδώ με την έννοια της καλοσύνης και αγιότητας) απεικονίζει τη γυναίκα που θρηνεί γιατί ο θάνατος την έχει απομακρύνει απ’τον αγαπημένο της.

Εμπνευσμένο από το “Κοράκι” του  Πόε όπου θρηνεί το θάνατο της απαστράπτουσας Lenore, αλλά και τη “Θεία Κωμωδία” του Δάντη και το θρήνο για τη Βεατρίκη.

Ο Ροσέτι, που είχε βιώσει το δράμα της απώλειας (έχασε τη νεαρή σύζυγό του Ελίζαμπεθ Σιντάλ, όταν εκείνη εν μέσω κατάθλιψης και μελαγχολίας που γέννησε νεκρό  το παιδί τους ήπιε  λαύδανο.
Ο Ροσέτι, την είχε θάψει μαζί με τα χειρόγραφα ποιήματά του).

Στο ποίημα “Ευλογημένη Δεσποσύνη”, ο Ροσέτι επιλέγει να αποτυπώσει  την κατάσταση αντίστροφα.

Μια νεαρή κοπέλα λόγω θανάτου έχει αποχωριστεί τον εραστή της. Με προσηλωμένο το άψυχο βλέμμα της λαχταρά και ελπίζει την επανένωσή τους στον ουρανό.

Μια αιθέρια γυναικεία ύπαρξη, μια παρουσία μελαγχολική, λουσμένη στους αγνούς κρίνους, τα τριαντάφυλλα και τ’ αστέρια αναπολεί σφιχτούς εναγκαλισμούς, τρυφερά φιλιά, όλα ομορφιές της σύντομης  ζωής τους…προσπαθώντας να εντοπίσει τη δυσδιάκριτη, λεπτή, διαχωριστική γραμμή μεταξύ θανάτου και ζωής…

Θέμα του ποιήματος η αθάνατη αγάπη!
Παρότι ο θάνατος  έχει διαχωρίσει τα σώματα των δυο εραστών, η αγάπη τους παραμένει ζωντανή, το ίδιο και η ελπίδα ότι μια μέρα θα ξανασμίξουν στον ουρανό.

Ο Ροσέτι με αφορμή το ποίημα φιλοτεχνεί και ένα έργο ζωγραφικής με τον ίδιο τίτλο, κάτι που έκανε συχνά συνδυάζοντας έτσι τις δυο αγαπημένες του τέχνες.

Στο συγκεκριμένο εικαστικό έργο του αναδεικνύει ένα νέο τύπο γυναικείας ομορφιάς.

Αγνή, αμόλυντη με κρυμμένα επιμελώς τα αισθησιακά στοιχεία που όμως αναβλύζουν αφειδώς αν κάποιος τα αναζητήσει με τα μάτια της ψυχής…
Η αγνή γυναίκα έχει πεθάνει…Βρίσκεται μεν στον Παράδεισο όμως θλιμμένη κοιτάζει προς τη γη, που ο αγαπημένος της , μελαγχολικός κι αυτός αναπολεί τις όμορφες , λιγοστές στιγμές τους…

Κρατά στο  ένα χέρι τρεις κρίνους παραπέμποντας  στην Τριαδική φύση του Θεού και στα μαλλιά της τοποθετεί επτά αστέρια -σύμβολα των επτά Πλειάδων θυγατέρων του Άτλαντα στην ελληνική μυθολογία.

“Η Ευλογημένη Δεσποινίδα έσκυψε έξω 
 
απ’ το χρυσό κάγκελο του Παραδείσου.
 
Τα μάτια της ήταν πιο βαθιά από το βυθό
 
Των νερών που ηρέμησαν το δειλινό.
 
Τρία κρίνα είχε στο χέρι της
 
Και τα άστρα στα μαλλιά της ήταν εφτά.
 
Το  φόρεμά της , λεύτερο απ΄τη μέση ως την άκρη,
 
Δεν το στόλιζαν κεντημένα στολίδια,
 
Παρά μονάχα ένα ρόδο λευκό, δώρο της Παναγίας ,
 
Για λατρεία ταπεινά φορούσε
 
Τα μαλλιά της που πέφταν στην πλάτη της
 
Ήταν χρυσά σαν ώριμο σιτάρι 
[…]
 
 

(Μετάφραση: Ζωή Νικολοπούλου)

 

.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s