Venetian Masks – Bενετσιάνικες μάσκες και «mascareri»

 

Since the ancient carnival times, the habit of wearing masks and costumes has given birth to a flourishing trade, with specialized artisans producing more and more extravagant and sophisticated masks. Among the most famous and diffused costumes, especially in the 17th century, the so-called baùta consisted of a particular white mask under a black hat and a black cloak. It was even used outside the carnival period to court someone anonymously.

Women, instead, frequently wore a costume called moretta, consisting of a dark velvet mask that was held in place by a button in the mouth. Since the wearer was unable to speak, this mask was also called moretta muta, meaning mute.

Two masked costumes in St. Mark's square | Courtesy of Ester Bonadonna

Two masked costumes in St. Mark’s Square | Courtesy of Ester Bonadonna

Costumes and masks are still the major attraction of the carnival, and Venice becomes the stage of a unique endless parade of traditional 18th century-style masks as well as more original and modern varieties.

Masks in a traditional shop in Venice | Courtesy of Ester Bonadonna

Masks in a traditional shop in Venice | Courtesy of Ester Bonadonna

Visitors are conquered by their charm, and they usually buy a mask as soon as they get in the city, so as to fully feel part of the festival. You can easily get one for even a few euros in any of the small stands or shops that have colonized each corner of the streets. However, in the city center, ancient shops or ateliers still produce masks according to the ancient art. Here, papier-mâché and ribbons have not been replaced by plastic, and each product is a true masterpiece, created with patience and attention to details.

Brushes and masks in a Venetian atelier | Courtesy of Ester Bonadonna
Brushes and masks in a Venetian atelier | Courtesy of Ester Bonadonna

Αρχικά οι βενετσιάνικες μάσκες είχαν ως στόχο να μείνει μυστική η ταυτότητα των ανθρώπων που τις φορούσαν, παρότι ήταν μια όλως επιπόλαιη συμπεριφορά, άγνωστη για τα συντηρητικά ήθη του Μεσαίωνα.

Η Γαληνοτάτη Δημοκρατία (Serenissima Republic) της Βενετίας δεν επέτρεπε τέτοιες συμπεριφορές με τις εξαιρετικά αυστηρές της νομοθεσίες. Η ανάγκη που έφερε στο προσκήνιο τις μάσκες ήταν το εξοντωτικό κυνήγι που υφίσταντο από τους πιστωτές τους οι μανιώδεις τζογαδόροι. Τα χαμηλά στρώματα ανέκαθεν έτρεφαν τις φρούδες ελπίδες τους στις λοταρίες και στα τυχερά (άτυχα στην ουσία) παίγνια : “όπου φτώχεια και λαχείο”.

 

The Dottore Peste. «Η μάσκα του γιατρού» Δίχως να φοβίζει ιδιαιτέρως κανέναν πια, η μάσκα με την καμπουρωτή μύτη έχει καταβολές στην εποχή του λοιμού της Βενετίας κατά τα χρόνια του 1500. Για να αποφύγουν τη μόλυνση από την πανώλη οι θεράποντες, κρατούσαν σε κάποια απόσταση τους ασθενείς, είχαν όμως και ενσωματωμένα ματογυάλια για ακριβέστερη διάγνωση. Καταθλιπτικές μα επίκαιρες, ενίοτε αποκρουστικές αλλά χρηστικά υπέροχες

93f1bc6adcf9dc231d6d3b7b91ac09c2

Το σκηνικό κατά τον 14ο αιώνα φαίνεται να εξελίσσεται : Η μάσκα καθιερώθηκε, οι ριψοκίνδυνοι τις φορούσαν ακόμη και σε επισκέψεις σε γυναικεία μοναστήρια όπου σκανδάλιζαν τις μονάζουσες αγνότητες.

Πάλι με νόμο επιχειρούσε το καθεστώς να δαμάσει τις απρονοησίες. Τελικά ως έθιμο διείσδυσε στις παγανιστικές τελετές του καρναβαλιού, όπου και επιτράπηκε να τις φέρουν οι πολίτες, μια συνήθεια που πέρα από συγκαλυμμένες ερωτοτρόπες συμπεριφορές άρχισε να μεταλλάσσεται προς κοινωνική επίδειξη.

yy

Οι πλούσιοι έκαναν τις μάσκες όλο και πιο διακοσμημένες στο γνωστό ματαιόδοξο παιχνίδι τους, τα σκαλοπάτια της κοινωνίας γινόταν ευδιάκριτα από τα πλουμιστά κοσμήματα επί των απίστευτα χλιδάτων μασκών που πλέον ειδικοί τεχνίτες, οι «Mascareri«, τις κατασκεύαζαν.

Αργότερα συνδέθηκε με σατανικές εκδοχές, θρησκοληψίες, και φανατισμούς. Μέχρι που τελικά στο 18ο αιώνα γίνεται απαραίτητο συνέκδοχο της comedia dell’ arte, αποκτά το διασκεδαστικό περιεχόμενο και το πολιτιστικό γεγονός μιας αυτοκρατορίας που είχε κατά τα άλλα εκπέσει.

sergio_massimo

Στο νου μας ας έχουμε πάντα πως, ακόμη κι εδώ, οι αρχαιοελληνικές διονυσιακές εορτές, φαντάζουν ως τα πρώτα δείγματα των μασκών. Τα ρωμαϊκά Σατουρνάλια ήταν η προσαρμογή των δικών μας θεϊκών οργίων.

https://theculturetrip.com/europe/italy/articles/the-carnival-of-venice-and-its-traditional-masks/

https://xartografos.wordpress.com/

Κράτα το

23 comments on “Venetian Masks – Bενετσιάνικες μάσκες και «mascareri»

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s