Gambling in Ancient Civilizations



When you talk about gambling usually your mind goes to casinos, baccarat, roulette, lottery, dice etc. But have you ever thought about when or how gambling first originating? The fact is that some forms of gambling have existed in virtually the same form for thousands of years.


Gambling has been of interest to the Greeks since ancient times and it seems that we haven’t forgotten the bad habits of the past. Who would think that the origin of poker goes back to the Minoan civilization, more than 3,500 years ago? Nowadays, we consider that throwing a double six in a dice game is lucky and this too has its ancient origins. Thousands of years ago, rolling two sixes was called the ‘throw of Aphrodite’ and would indicate victory in a game.

From references in Homer and other ancient texts we can find out that gambling games have been used widely in ancient Greece. Dice games, head and tails, and other games based on ‘luck’ have always been played by different groups. Special places even existed where people passionate about gambling would go to play.


However, like the casinos of today, those places carried a bad reputation and it was considered shameful for someone to go there. People would lose fortunes in gambling, exactly in the same way that we do today. However in ancient Greece gamblers had the support of a couple of Gods – Hermes and Pan. Even the Gods were said to have played a game or two – in Greek mythology, Zeus, Hades and Poseidon played ‘throw the dice’ in order to split the Universe between them.

Most ancient Greek authors and philosophers condemned gambling and they mention that at some point gambling became like a plague resulting in government measure to reduce those activities. Obviously whenever gambling exists, cheating goes hand by hand, and that was the case in ancient times too.

Checkers is a game that was called ‘tilia’ in ancient Greece and in the Roman era it was called the game of the 12 lines. Scenes on pottery show that betting on animal fights (including chickens, birds and dogs) was also active and animals would be bred for that reason.


Heads and tails was also popular and was played with a shell and later on during the roman period with a coin, as it is today. Dice was a popular ancient Greek game where they used three cubes made of clay and later on the game continued in the Roman Era but the number of dice was reduced to two, and in this forms it continues today.

In ancient Rome, gambling was practiced amongst slaves and masters and for a period of time it was popular even amongst the Emperors. In ancient China, Egypt and Islam, gambling was also popular. We can also find references in the Jewish Talmud and Buddhism.

In all cases at some point it was regulated and severe punishment would come upon the gamblers. The ‘casting of lots’ was a popular gambling practice in ancient Rome and there are even references in biblical texts that Roman guards cast the lots for the garment of Jesus during the Crucifixion. Gambling was used to settle disputes or reveal ‘gods’ answers to questions.

Ιn China we have the game of keno, which is played with cards with numbers from 1 to 80 in squares. You were allowed to circle a set of number and then a lottery would take place (like in the lotto today) to identify the ‘lucky’ numbers. The origin of this game goes back to 2,000 years ago and the original game was called ‘white pigeon ticket’.


The game would be allowed to be played in gambling houses with the permission of the province governor, who would receive a percentage of the profits. Another game of chance was invented by the Chinese in 2,300 BC using tiles and by 900 AD the Chinese had invented card games decorated with human forms, which later expanded throughout Europe by the Mamalukes (Islam followers) who used shapes, and later on the Europeans adjusted the cards to show the Kings and Queens that we see in card decks today.

Incredibly, dice objects have been found going back 40,000 years and cave drawings of  games provide further evidence that games and gambling have been around for a very long time. It seems that gambling is very much in our nature. 

Τα τυχερά παιχνίδια και ο τζόγος στην Αρχαιότητα

Στην αρχαία ιστορία οι έννοιες της τύχης και της τυχαιότητας διαπλέκονταν με αυτήν της μοίρας. Πολλοί αρχαίοι λαοί έριχναν ζάρια ώστε να καθορίσουν την μοίρα, και αυτό αργότερα εξελίχθηκε σε παιχνίδια τύχης.

Οι περισσότεροι αρχαίοι πολιτισμοί χρησιμοποίησαν διάφορες μεθόδους μαντείας σε μία προσπάθεια να παρακάμψουν την τυχαιότητα και την μοίρα.
Οι Κινέζοι ήταν πιθανότατα ο πρώτος λαός που τυποποίησε τις πιθανότητες και την τύχη πριν 3.000 χρόνια.
Οι Έλληνες φιλόσοφοι μελέτησαν την τυχαιότητα σε βάθος, αλλά μόνο σε μη ποσοτικές μορφές.

Τυχερά παιχνίδια και τζόγος, αποδεικνύεται ότι υπήρχαν από πολλή παλιά, κάποια παιχνίδια υπάρχουν ακόμα και σήμερα.

Τα κυβεία του Παλαμήδη στην αρχαία Ελλάδα

Από τις μαρτυρίες των ομηρικών επών ήδη γίνεται φανερό ότι οι Ελληνες αρέσκονταν στα τυχερά παιχνίδια ενώ η αμέσως επόμενη διαπίστωση είναι ότι τα περισσότερα από αυτά διατηρήθηκαν ως εμάς, συχνά αναλλοίωτα, ακόμη κι αν πέρασαν χιλιάδες χρόνια.


Οι αργόσχολοι σαν τους μνηστήρες της Πηνελόπης στον Ομηρο μαζεύονταν συχνά στο ύπαιθρο για να παίξουν. Και στην Κόρινθο, κάτω από την Ακρόπολη, υπήρχε ένας ιδιαίτερος τόπος συνάντησης των παικτών. ΄Οσο για το πλέον τυχερό παιχνίδι, την κυβεία, η ελληνική παράδοση αναφέρει τον ομηρικό ήρωα Παλαμήδη ως εφευρέτη του, ο οποίος το επινόησε, καθώς λέει ο Σοφοκλής, κατά τη διάρκεια της μακράς πολιορκίας της Τροίας. Στον Παλαμήδη άλλωστε απέδιδαν ένα ακόμη αγαπητό παιχνίδι, αυτό του διαγραμμισμού, της ντάμας δηλαδή.

Στα κυβεία ή κυβευτήρια, δηλαδή τις μπαρμπουτιέρες, χάνονταν περιουσίες στα ζάρια, που παίζονταν σε χώρους που σήμερα θα τους λέγαμε κακόφημους. Το Ιερό της Αθηνάς Σκιράδος στην Ιερά Οδό ήταν ένα από τα πιο γνωστά σημεία συνάντησης για τους κυβευτές….


Τυχερά παιχνίδια στην Μινωϊκή εποχή

Οι ρίζες της χαρτοπαιξίας βρίσκονται τόσο μακριά, ήδη υπήρχε από την μινωική εποχή. Σε ανασκαφές που έγιναν στο ανάκτορο της Ζάκρου, βρέθηκαν δώδεκα πλακίδια από φαγεντιανή, που πάνω τους είχαν επαναλαμβανόμενους, γραπτούς χαρακτήρες, μόνο από την μία όψη. Οι μελετητές υποστηρίζουν πως μπορούμε να μιλάμε για ένα παιχνίδι παρόμοιο με τα τωρινά πόκα ή πόκερ. Ευρέως διαδεδομένη είναι κ η άποψη, ότι στην μινωική κοινότητα υπήρχαν επιτραπέζια παιχνίδια.

Τζόγος παντού στην Αρχαιότητα

Πάθος για τυχερά παιχνίδια υπήρχε φυσικά και για τους αγώνες ζώων. Οι κοκορομαχίες, οι αγώνες ορτυκιών (ορτυγοκοπία) και των σκύλων, συγκέντρωναν πολλά στοιχήματα. Οι ιδιοκτήτες τους εκπαίδευαν τα ζώα καθαρά για αυτόν τον σκοπό, δίνοντάς τους σκόρδο και κρεμμύδι και δένοντας στα πίσω νύχια των πετεινών μεταλλικά πλήκτρα, ώστε να προκαλούν θανάσιμα τραύματα.

Ένα άλλο αρχαιοελληνικό παιχνίδι, η τηλία, έφθασε ως τις μέρες μας ως τάβλι. Στη ρωμαϊκή εποχή έγινε το παιχνίδι των «12 γραμμών», ή τάμπουλα και στο Βυζάντιο ονομάστηκε τάβλιον. Η οστρακίνδα, το σημερινό κορόνα – γράμματα, παιζόταν με ένα όστρακο στην αρχαία Ελλάδα και στη ρωμαϊκή εποχή με νόμισμα. Στη Ρώμη όταν τα τυχερά παιχνίδια εξελίχθηκαν σε κοινωνική μάστιγα, ελήφθησαν αυστηρά μέτρα για τον περιορισμό τους, προφανώς χωρίς εντυπωσιακό αποτέλεσμα….



Παίκτες ακόμα και Αυτοκράτορες

΄Ολες οι κοινωνικές τάξεις μπερδεύονταν έτσι μέσα στο πάθος του παιχνιδιού και των στοιχημάτων, τα οποία, παρ’ ότι ήταν παράνομα τις περισσότερες φορές, δεν έπαυαν να προσελκύουν τους ανθρώπους. Παθιασμένοι παίκτες ζαριών οι Αθηναίοι μπορεί να έχαναν ακόμη και περιουσίες στα κυβεία ή κυβευτήρια, τα οποία σήμερα ονομάζουμε μπαρμπουτιέρες.

Τα ζάρια παίζονταν στην αρχαία Ελλάδα με τρεις πήλινους κύβους (δύο ζάρια άρχισαν να χρησιμοποιούνται από τη ρωμαϊκή εποχή), τα οποία δεν έριχαν ποτέ με το χέρι, αλλά αφού τα κουνούσαν μέσα σε ένα αγγείο, το κήθιον. Για κάθε περίπτωση πάντως οι κυβευτές είχαν και τους προστάτες τους θεούς, τον Ερμή και τον Πάνα.

Στο Βυζάντιο, παρ’ ότι εξέλιπαν πολλά αρχαιοελληνικά παιχνίδια, τα κυβευτικά πρωταγωνιστούσαν στη ζωή των ανθρώπων από τους αυτοκράτορες ως τους λαϊκούς. Ζάρια έπαιζαν με μανία ο Λέων Φωκάς, αδελφός του Νικηφόρου Φωκά, ο Ρωμανός Β’, γιος του Κωνσταντίνου του Πορφυρογέννητου, και ο Κωνσταντίνος Η’, που ήταν μάλιστα και διαρκώς χαμένος, όπως παραδίδει ο Μιχαήλ Ψελλός.


Πηγές: | |

6 comments on “Gambling in Ancient Civilizations

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s